Rode-Pleinavonturier stak verpleegster neer

In 1987 landde zijn Cessna op het Rode Plein.

Hoe is het nu met Mathias Rust?

Celstraf voor poging tot doodslag, een boete voor diefstal van een trui en rechtszaken vanwege betalingsachterstanden. Hiermee haalde Mathias Rust, de West-Duitser die op 28 mei 1987 met een sportvliegtuig op het Rode Plein in Moskou landde, de kranten na zijn Sovjetavontuur.

Deze week is het negentien jaar geleden dat Rust met zijn gecharterde Cessna vanuit Hamburg naar Moskou vloog, twee rondjes cirkelde boven het Kremlin en zijn vliegtuig tot stilstand bracht voor de Basilius-kathedraal. De 19-jarige werd daar begroet door een glimlachende agent, die niet anders kon dan denken dat secretaris-generaal Gorbatsjov zelf wel toestemming moest hebben gegeven voor zo’n spectaculaire landing. Dat was niet zo: het Politburo zette Rust veertien maanden gevangen en ontsloeg drie generaals en de minister van Defensie.

Waarom 371.000 manschappen met 1.300 onderscheppingsjagers Rust het Sovjetluchtruim binnenlieten en de verdedigingsgordel rond Moskou hem vervolgens niet uit de lucht schoot, is een raadsel gebleven. Rust zelf en veel anderen houden het erop dat het radarpersoneel de ‘Dag van de Grenswachten’ aan het vieren was.

Rust verklaarde voor de Russische rechtbank op zoek te zijn geweest naar de ‘bron van de vrede’, maar hij lijkt die nog altijd niet te hebben gevonden. Kort na zijn terugkeer naar Duitsland stak hij, bij zijn vervangende dienstplicht in een ziekenhuis, een verpleegster neer die niet op zijn avances zou zijn ingegaan. Het gebeurde in een black-out, zei Rust later, „waarin volgens mijn psychologen alle woede in mij opeens naar boven was komen borrelen”. Rust moest opnieuw zitten.

Om de verwijten dat hij „dus echt gestoord” was te ontlopen, vertrok hij na zijn vrijlating naar het buitenland. Terug in Duitsland haalde hij in 2001 opnieuw de krant: Rust zou zijn betrapt op winkeldiefstal, van een trui van kasjmierwol. Boete: 5.000 euro, in beroep verminderd tot 300.

De laatste keer dat Rust de krant haalde, was begin dit jaar. Hij zou een appartement hebben gehuurd in Hamburg en meubels hebben besteld, maar niet te hebben betaald, aldus de rechtbank waar schuldeisers een zaak hadden aangespannen. Rust was niet aanwezig bij de zaak en niet te bereiken via zijn advocaten.

De vliegclub van Rust verkocht zijn vliegtuig voor twee keer de waarde aan een Japanse zakenman. Die verwacht dat de Cessna alsnog heel veel waard zal worden.

    • Thalia Verkade