Bizarre en pijnigende Japanse films

Nederland is plotseling twee Japanse filmfestivals rijker. Vorig jaar startte het Dejima filmfestival (in november terug), dit jaar ziet het Camera Japan-festival het levenslicht.

'Domestic Violence’: kleine vernederingen worden huiveringwekkend

De twintig films die Camera Japan heeft geselecteerd zijn opgedeeld in blokken. Op de homoavond worden Waterboys en het al eerder in Nederland uitgebrachte Hush vertoond. Er is een ‘Kid’s Day’ - waarop ondermeer een animatiefilm uit de befaamde Ghibli-studio wordt gedraaid, bekend van Spirited Away. En er is een retrospectief gewijd aan de in Japan onder jongeren zeer populaire regisseur Shunji Iwai.

Een van de leukste films die draait op het festival is The Glamorous Life of Sachiko Hanai, een zogenaamde ‘pink’ film. Het genre ‘pinku eiga’ is de Japanse variant op de pornofilm. Maar door de strenge censuur mag er veel niet worden getoond, zoals penetraties.

Daardoor ligt het genre dicht bij wat wij softporno noemen. De pink-films worden in een aantal dagen gefilmd met een beperkt budget, waardoor de creativiteit van de regisseur flink geprikkeld wordt.

In The Glamorous Life of Sachiko Hania krijgt Sachiko per ongeluk een kogel in haar hoofd waardoor ze superintelligent wordt. Dat haar zintuigen wat verward zijn, neemt ze op de koop toe. In de verwarring van het gevecht waarbij ze betrokken raakt, neemt ze een doosje mee met daarin een vinger.

Dit blijkt de gekloonde vinger van George Bush te zijn, waarmee hij op de rode knoppen kan drukken van de atoombommen. Een Noord-Koreaanse agent zit achter de vinger aan, om zo een nucleaire oorlog te kunnen ontketenen.

Het is vooral een bizarre film. De vinger van Bush belandt vanzelfsprekend in een erogene zone van Sachiko. Regisseur Mitsuru Meike toont afwisselend haar kronkelende lichaam en wat beruchte toespraken van Bush over de oorlog in Irak en de noodzaak daarvan.

Wie na het zien van deze film ooit nog Bush zijn vingertje ziet heffen, zal ongetwijfeld glimlachend terugdenken aan deze scène. De seksscènes zijn ook al lekker ‘over the top’. Zo is een klant van Sachiko, die in een club werkt, zó opgewonden dat hij maar blijft klaarkomen.

Er zijn ook een aantal verontrustende films te zien op het festival. In DV (Domestic Violence) dwingt een jaloerse man zijn ambitieuze vrouw thuis te blijven. Ze mag alleen nog het huishouden doen en voor hem koken.

Langzaam neemt hij controle over haar leven: hij blokkeert haar bankpas en haalt al het kleingeld uit haar portemonnee zodat ze de metro niet meer kan nemen. Dan gaat hij haar slaan.

DV laat gedetailleerd, maar zonder sensatiezucht, het proces zien van kleine vernederingen tot huiselijk geweld. Huiveringwekkend.

Van een andere orde, maar even beklemmend is Haze van Shinya Tsukamoto. Een man ontwaakt in een donkere tunnel, waarin onzichtbare krachten hem dingen laten doen die zowel hem als de toeschouwer pijn doen.

Waarom zit hij daar? Wie dwingt hem ertoe zijn overlevingsinstinct extreem aan te spreken? Haze is zowel fascinerend als uiterst naargeestig.

Gelukkig zijn er ook nog minder extreme films, zoals het lieve en stijlvaste Cream Lemon over de verregaande vriendschap tussen een stiefbroer en zus. Die film gaat ook grenzen over, maar dan van psychologische aard. Dat doet ogenschijnlijk toch minder pijn.

Camera Japan. 24 mei t/m 7 juni. In: Melkweg Cinema, Amsterdam (24 t/m 31 mei); Lantaren/Venster, Rotterdam en Filmhuis Den Haag (1 t/m 7 juni). Informatie: www.camerajapan.nl

    • André Waardenburg