Anderhalf uur lekker pûh roepen

Pascal Greggory en Isabelle Huppert in ‘Gabrielle’ Scene uit de film Gabrielle FOTO: A-Film A-Film

Gabrielle. Regie: Patrice Chéreau. Met: Isabelle Huppert, Pascal Greggory. In: Cinecenter, Amsterdam; Filmhuis, Den Haag; Lantaren/Venster, Rotterdam.

Heren met een stijve boord en grote knevels, dames met bollende rokken en strakgeregen lijfjes, een trein die in een wolk van stoom het gietijzeren station binnenrijdt. De eerste beelden van Gabrielle brengen ons onmiskenbaar de negentiende eeuw binnen. In zwartwit, , dus maken we ons op voor een kostuumfilm met een hoge artistieke inzet. Dat klopt, ook als later de kleuren ineens het beeld binnenkomen. Maar net zoals er geen bevredigende verklaring is voor het komen en gaan van de kleuren in de film, zo krijgt het artificiële karakter ervan maar geen vaste grond onder de voeten. Gabrielle is toch echt een speelfilm, maar blijft op een wonderlijke manier tot het eind aandoen als een soort vingeroefening, als een korte film bijna.

Regisseur Patrice Chéreau baseerde zich op een kort verhaal van Joseph Conrad, De terugkeer. Het gegeven is even simpel als intrigerend. Een heer op stand is op weg naar zijn huis en zijn vrouw. Hij treft zijn vrouw niet thuis, maar vindt wel een afscheidsbrief. Ze heeft een geliefde gevonden en ze gaat met hem verder leven. Even later staat de vrouw voor de deur. Ze komt terug, maar niet omdat die andere man haar heeft afgewezen. Ook niet omdat de gevoelens voor haar man toch te sterk zijn. Integendeel: „Als ik had gedacht dat je van mij hield, was ik nooit teruggekomen”, zegt ze.

Haar terugkeer lijkt een wraakoefening op een zelfingenomen kwast die zijn vrouwtje goed vond om op soiréetjes mee te pronken en verder niet – klassiek-Victoriaans. Hij had al via de voice-over laten weten dat er geen intimiteit was in hun huwelijk, maar dat dit niet gaf.

De film toont het duel, beschreven door de man, gedomineerd door de vrouw. Onbevredigend is dat man en vrouw niet dezelfde kaarten krijgen toebedeeld – en dan gaat het zowel om de personages Gabrielle en Jean, als om de acteurs die hen spelen, Isabelle Huppert en Pascal Greggory. Gabrielle/Huppert kan op alle steun van Chéreau rekenen. Jean/Greggory staat compleet te kijk als een opgeblazen heertje. En anderhalf uur lang lekker pûh roepen is gewoon niet zo interessant, zelfs niet als je dat mag doen tegen zulke mooi aangeklede mevrouwen en meneren als die rondlopen in Gabrielle.

    • Bas Blokker