Strenger toezicht bij straf zonder cel

Minister Donner (Justitie, CDA) wil een wetswijziging om strenger toezicht op de naleving van voorwaardelijke straffen te garanderen. Ruim de helft van de wetsovertreders blijkt zich niet te houden aan de voorwaarden die de rechter hen heeft opgelegd en ontloopt daarmee ook de celstraf die dan zou moeten volgen.

De minister heeft daarover vandaag een brief gestuurd naar de Tweede Kamer. De aanscherping van de voorwaardelijke straf is onderdeel van de ingrijpende modernisering van de sanctietoepassing die Donner in 2002 heeft aangekondigd.

Een voorwaardelijke straf wordt vaak opgelegd in plaats van een kortere celstraf. De dader wordt bijvoorbeeld een contactverbod met een eerder slachtoffer opgelegd, of hij moet een agressiecursus volgen. Donner is een voorstander van dit soort straffen ter vervanging van celstraffen, zeker als het gaat om kortgestraften die anders minder dan een jaar cel zouden krijgen. Eerder maakte Donner van de thuisdetentie onder elektronisch toezicht al een hoofdstraf. De minister wil de rechters meer mogelijkheden bieden om alternatieve straffen op te leggen.

Volgens onderzoek van het Wetenschappelijk Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van justitie is het voor de dader vaak onduidelijk wat de straf precies behelst en waaraan hij zich dient te houden.

Uit het WODC-onderzoek blijkt ook dat de helft van de voorwaardelijk gestraften de straf niet of slechts gedeeltelijk uitvoert. Een van de adviezen is om de voorwaardelijke straf beter toe te spitsen op de persoon van de dader en de aard van het delict. Een goede op maat gesneden straf zou meer effect kunnen hebben. De reclassering krijgt de taak het openbaar ministerie te adviseren over de mogelijke straf, én krijgt de taak te controleren of de straf naar behoren wordt uitgevoerd.

De minister wil dat het OM sneller en consequenter optreedt als de straf niet wordt nageleefd. De wetsovertreder moet dan alsnog celstraf uitzitten.