Per touringcar naar de boer

Piet Kuijper weet nog hoe de melk in bussen ging, 'dan kwam de fabriek ze halen'.

Nu woont hij in een caravan op de minicamping, bij wat vroeger de boerderij was.

Piet Kuijper, 43 jaar en voorheen boer, wijst naar een oude deur met ijzeren klink. Daardoor, zegt hij, kwam hij vroeger de stal in. Tien koeien stonden er. Voor hij naar school ging, hielp hij zijn vader met melken. 'De melk ging in bussen, 's morgens kwam de fabriek ze halen.' Het was in de jaren zestig.

Nu is de stal een keuken. Er staan, op hoge tafels, vier gasstellen met grote pannen erop. Er zitten aardbeien in, en bramen, bosbessen. Een groep dagjesmensen, de meesten rond de zeventig, staat er met grote pollepels in te roeren. Ze zijn met een touringcar uit Rotterdam naar boerderij De Stelle in Zeeland gekomen. Ze mogen zelf jam maken. En Piet Kuijper helpt ze.

De vader van Piet Kuijper bouwde de boerderij in 1956, een paar jaar na de watersnoodramp. Aardappels, suikerbieten, uien, tarwe. En de koeien. 'Die gingen het eerst weg', zegt Piet Kuijper. Dat was in 1969. De fabriek wilde dat alle boeren een melktank kochten. De vader van Piet Kuijper zou er geld voor moeten lenen. Hij zou meer koeien moeten gaan melken om de investering rendabel te maken. Hij durfde het niet aan.

Er kwamen mestvarkens, later fokvarkens. De vader van Piet Kuijper had er wel aardigheid in, zegt Piet Kuijpers. Hijzelf en zijn twee broers niet zo. Ze konden er alleen van leven als ze grotere stallen bouwden, meer varkens namen. Ze zouden, opnieuw, veel geld moeten investeren. En dat wilden ze niet.

Toen plantte de oudste broer van Piet Kuijper een paar bessenstruiken. Dat was begin jaren negentig. De struiken deden het goed. De broer van Piet Kuijper ging fruit verkopen aan wandelaars en fietsers die langs de boerderij kwamen. De Stelle ligt bij Ouwerkerk, in een natuurgebied.

Er kwam een winkeltje bij de boerderij. Er kwamen steeds meer mensen, ook met de auto. Ze mochten de bessen zelf plukken. De varkens gingen weg, de schuur werd ontvangstruimte. Piet Kuijper, zijn broer en hun vader gingen aardbeien kweken. Ze kochten kippen, konijnen, geitjes - leuk voor de kinderen uit de Rijnmond die met hun ouders een dagje naar het platteland gingen. Er kwam een paardenstal.

Ze verdienden goed - in de zomer. 's Winters niet. In de winter zijn er geen aardbeien en bessen. En kippen voeren in de kou is niet gezellig. En toen het huwelijk van de broer van Piet Kuijper ook nog stukliep, kwam de boerderij te koop. Dat was in 2004.

De kopers waren Rotterdammers - Wilma en Han van Achterberg, 43 en 45 jaar. Hij werkte in de haven, zij deed personeelswerk. Ze had haar paard op De Stelle staan. En ze wilde, zegt ze, álles als ze maar niet meer op kantoor hoefde te zitten.

Wilma en Han van Achterberg verbouwden de winkel en de ontvangstruimte. Ze legden een parkeerterrein aan. Ze sloten contracten met touroperators: een dagje De Stelle voor schoolkinderen, ouden van dagen en iedereen daartussenin. 's Middags serveert Han van Achterberg met zijn schort voor een boerenlunch en dan vraagt hij voor 'degenen onder ons die daar prijs op stellen' even stilte.

Er is nu ook een minicamping. Er kan gekanood worden naar restaurant De Vier Bannen, dat sinds kort ook van Wilma en Han van Achterberg is. Daar worden 'streekproducten' geserveerd. Stadsmensen, zegt Wilma van Achterberg, kunnen zo de 'echte' en 'oorspronkelijke' smaak van mosselen en lamsvlees proeven. De kinderen kunnen leren dat aardbeien niet aan bomen groeien.

De aardbeien van boerderij De Stelle groeien sinds kort in bakken die op poten zijn gezet - niemand hoeft meer op de knieën om ze te kunnen plukken. Ze staan zo ver uit elkaar dat mensen met rollators er moeiteloos tussendoor kunnen. Er zijn ook bramen, frambozen en kruisbessen. Er zijn jonge kersenbomen.

Piet Kuijper werkt nu voor Wilma en Han Achterberg - 's zomers is hij bij hen in dienst. Hij woont in een caravan, op de minicamping. 'Ik heb nooit een vrouw kunnen vinden', zegt hij. Afgelopen winter was hij in Turkije om tuinbouwers daar te adviseren. Eerder was hij op Jamaica. De vader van Piet Kuijper komt ook nog elke dag op De Stelle. Beesten voeren, zijn zoon helpen in de tuin.

Maar nu is hij met vakantie. Hij logeert met zijn vrouw op een boerderij in Noord-Brabant, waar alles nog gebeurt zoals vroeger. 'Ik kan daar ook wel naar verlangen', zegt Piet Kuijper. Hij zit aan de tafel waar dagjesmensen etiketten voor hun potjes jam mogen maken. 'Dan zie ik zo weer voor me hoe we de melkbussen in het water zetten om ze koel te houden.'

Rectificatie / Gerectificeerd

In het kader bij het stuk De kleine boerderij verdwijnt uit 't landschap (22 mei, pagina 4 en 5) wordt gesproken over het 'ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij '. Het ministerie heet sinds juli 2003 'Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit'.