Peilingen: Montenegro wordt onafhankelijk

De laatste dagen van de unie Servië-Montenegro lijken te zijn geteld. Zondag stemden de Montenegrijnen per referendum in meerderheid - naar schatting ruim 56 procent - vóór onafhankelijkheid en daarmee vóór afscheiding van Servië. Het betekent het laatste hoofdstuk in de sloop van het oude Joegoslavië die werd ingezet met de oorlogen in de jaren negentig.

Bij het sluiten van deze krant wees een voorlopige uitslag op een overwinning van het politieke kamp van de Montenegrijnse premier Milo Djukanovic die naar onafhankelijkheid streeft. Vandaag volgt een officiële uitslag.

Op voorhand was afgesproken dat de Montenegrijnse onafhankelijkheid pas bij minimaal 55 procent van de stemmen vóór door de Europese Unie zou worden erkend. Die grens is waarschijnlijk net gehaald.

De lat was bewust hoog gelegd omdat de EU geen voorstander is van Montenegro's hang naar onafhankelijkheid. Het betekent de komst van een nieuw snipperstaatje op de Balkan waarmee moet worden onderhandeld. Er is vanuit Brussel veel kritiek op het politieke klimaat in het kleine bergrepubliekje (620.000 inwoners), waar in de oorlogsjaren een elite zich heeft verrijkt met smokkel. Die elite heeft de touwtjes nog steeds grotendeels in handen.

Ook wordt gevreesd voor een verslechtering van de verhouding tussen Servië en Montenegro die de stabiliteit in de regio kan verzwakken.

Het referendum kende een ongekend hoge opkomst van bijna 87 procent. De non-gouvernementele organisatie CEMI, die bij het referendum als waarnemer optreedt, meldde kleine onregelmatigheden bij verschillende stemlokalen. Of die de geldigheid van het referendum in gevaar brengen, was zondagavond nog niet bekend.

'We willen zo snel mogelijk toenadering tot de Europese Unie', luidde de campagneleus van premier Djukanovic. Hij acht de kans daarop groter zonder Servië dat zijn verplichtingen aan het Joegoslavië-tribunaal, zoals het uitleveren van oorlogsmisdadiger Ratko Mladic, niet nakomt en daarmee ook de Montenegrijnen in een isolement heeft gemanoeuvreerd. In de praktijk functioneert Montenegro al als een onafhankelijke staat. 'Dit is een historische dag in onze geschiedenis', was een veelgehoorde reactie bij de stemlokalen in Montenegro.

    • Tijn Sadée