Muziek in beeld

“Als je archiefmateriaal levert voor de televisie, krijg je nooit feedback. Terwijl ik altijd een gevoelsmens ben geweest; als ik vroeger een bijzondere langspeelplaat in huis had, ging ik meteen mijn vrienden bellen: kom luisteren! Zoiets wilde ik wéér, maar nu met het beeldmateriaal dat ik heb. Het is heel leuk om mee te werken aan programma's als Wintertijd en De Top 2000 à gogo, daar wordt met liefde televisie gemaakt. Maar het is echt niet leuk meer om voor de vierhonderdste keer van een tv-programma de vraag te krijgen of ik een clipje van Jimi Hendrix met Hey Joe kan leveren. Ik wil reacties uitlokken, ik wil dat mensen met verzoeknummers komen en dan verhalen gaan vertellen naar aanleiding van de filmpjes die ik vertoon. Zo ben ik begonnen met het organiseren van avonden in filmhuizen, daarna in cafés en theaters - en straks ook in Utrecht.“

Fenno Werkman Foto Johannes van Assem foto: johannes van assem 22-05-06 den haag Fenno Werkman Assem, Johannes van

Fenno Werkman (50), meesterverzamelaar van muziek in beeld, verzorgt deze week drie avonden op het Festival aan de Werf in Utrecht: een popquiz, een programma met verzoeknummers van het publiek en een overzicht van 75 jaar populaire muziek met dichter Ingmar Heytze en ex-TopPop-presentator Ad Visser. Zijn verzamelwoede begon toen Werkman in 1976 als beginnend fotograaf meereisde met een Europese tournee van de door Paul McCartney geleide groep Wings, en min of meer bij toeval ging speuren naar onbekende beelden van The Beatles. Materiaal dat hij heeft gevonden, kwam vervolgens terecht in de beroemde film Imagine, die Yoko Ono over John Lennon maakte, en in een documentaire van McCartney over Wings. En naarmate de collectie groter werd, groeide Werkman voor steeds meer tv-zenders en muziekproducenten uit tot een onmisbaar leverancier van uniek beeldmateriaal dat vaak in de omroep- en bedrijfsarchieven allang niet meer te vinden is. Uit privé-collecties, nalatenschappen en andere bronnen in alle windstreken heeft hij sindsdien de vele duizenden uren muziek op film gekregen en gekocht, die in zijn rijtjeshuis in Voorburg metershoog staan opgetast.

“Het is nog steeds mijn hobby, anders hou je dit soort werk ook niet vol. Natuurlijk moet ik wel eens een project aannemen voor het geld, maar liever niet te vaak. Ik heb bijvoorbeeld gewerkt voor een Duitse zender van MTV, maar daar heerste een boekhoudersmentaliteit die je ook bij sommige Nederlandse omroepen vindt. Het uitgangspunt blijft dat ik zelf óók naar mijn zin moet hebben. Op zo'n avond met publiek kom ik met één of twee koffertjes met duizend dvd'tjes, en dan blijkt meestal dat ik tachtig procent van alle verzoeknummers bij me heb. Dan hebben het publiek en ik de avond van ons leven.

“Bijzondere dingen? Wat zou je denken van een filmpje van de allereerste tournee van The Doors, dat door Jim Morrison, die toen nog op de filmacademie zat, is gemaakt als eindexamenfilm? Ik heb vreselijk veel geld betaald om daarvan een filmkopie in handen te krijgen. Ik heb er nog niets mee gedaan; je zou het zó op dvd kunnen zetten, maar ik ben er geen voorstander van om alles maar klakkeloos op dvd op de markt te gooien. Het heeft geen haast, er komt nog wel eens een mooi project waarin dat te gebruiken is.

“Nog iets: een filmpje uit 1964 waarin Mick Jagger en Keith Richard aan de piano zitten, waar een fles whisky op staat die ze heen en weer schuiven, en Are you lonesome tonight? van Elvis Presley zingen. Of beelden van Cab Calloway en Duke Ellington uit 1951, die op de zolder van het Apollo Theatre in New York zijn teruggevonden. En verder heb ik een hele partij Arabische clips, via internet gekocht van een Algerijn. Dat komt óók nog wel eens van pas.

“Een verlanglijstje? Ja, natuurlijk heb ik dat. Maar ik ga niet vertellen wat daar op staat. Zodra ik bekendmaak waar ik nog naar zoek, wordt de prijs met tien vermenigvuldigd. Ik moet wel een béétje zakelijk blijven.“

Muziekvideoarchief: Festival aan de Werf, Utrecht, 25 t/m 27/5. Inl. 030-2315844, www.festivalaandewerf.nl