Zo goed als mislukt

Is umts een mislukking? Ondanks alle beloften van het tegendeel is mobiel internetten duur en bovendien moeilijk in het gebruik. Honderden miljarden heeft het gekost. Een paar procent van alle mobiele bellers in de wereld heeft het maar. Hoeveel valse starts nog voordat umts eindelijk van de grond komt?

Technici installeren een umts-zendmast. SOICM 200109-UMTS-19 Lergy Cripity (4) - UMTS-Technologie 20.06.2001 | Zwei Techniker installieren am Sendemast 'Lergy Cripity' die neue UMTS-Technologie (Nahaufnahme). Siemens-Pressebild Informationsnummer: SOICM 200109-UMTS-19 FOTO: Siemens Siemens

De grootste mobieletelecomconcerns ter wereld hebben meer dan 100 miljard euro uitgegeven aan de aankoop van licenties voor umts-netwerken. Vervolgens hebben ze opnieuw meer dan 100 miljard euro uitgegeven, ditmaal aan de feitelijke aanleg van die netwerken.Ten slotte besteedden ze nog eens miljarden aan reclamecampagnes voor nieuwe diensten als videobellen, video-downloads en ultrasnelle internettoegang. Ze hebben umts opgehemeld, aangelegd en aan de man proberen te brengen, maar waar blijven de klanten? De nieuwe diensten zouden onvolmaakt, duur en moeilijk in het gebruik zijn. Deze problemen, in samenhang met de ontwikkeling van andere technologieën, hebben ertoe bijgedragen dat het erop lijkt dat umts zo goed als mislukt is.

'Waarom moet alles zo ingewikkeld zijn?' vraagt een teleurgestelde umts-klant zich af. Een ander zegt dat hij liever zijn laptop uit zijn rugzak trekt en verbinding maakt met een wifi-hotspot dan dat hij zijn umts-telefoon gebruikt om foto's en andere documenten te versturen. Een grif geld uitgevende mobieletelefoonenthousiasteling - precies het soort early adapter van wie telecombedrijven hoopten dat ze onderhand wel op umts-telefoons zouden zijn overgestapt - probeerde diverse umts-toestellen uit alvorens te besluiten dat hij zich prettiger voelde bij een telefoon van de vorige generatie.

Toch zeggen de meeste analisten en bedrijfstakdeskundigen dat het groeipotentieel van umts niet is verdwenen en dat het slechts een kwestie van tijd is voordat de markt explodeert. 9 procent van de in 2005 verkochte mobieltjes bestond uit umts-toestellen, en dat percentage zal dit jaar verdubbelen, voorspelde begin dit jaar Idate, een technologieadviesbureau.

In 42 landen zijn umts-netwerken aangelegd. Eind 2005 waren er in totaal 50 miljoen umts-abonnees - zo'n 2 procent van de meer dan twee miljard mobiele bellers wereldwijd - en dat aantal zal naar verwachting stijgen tot 105 miljoen aan het eind van 2006, aldus Wireless Intelligence, een joint venture van de belangenvereniging GSM Association en de advieskantoor Ovum.

Onder verwijzing naar zulke rooskleurige voorspellingen beweren de telecombedrijven dat de miljarden die aan umts zijn besteed niet voor niets zijn geweest. Toch zijn diezelfde aanbieders allemaal tot het teleurstellende inzicht gekomen dat het één ding is om hun klanten op umts-toestellen te laten overstappen, maar dat het iets heel anders is om ze die toestellen ook daadwerkelijk voor dure umts-diensten te laten gebruiken. Voor veel klanten is videobellen, een van de meest bejubelde umts-functies, niets meer dan een nieuwigheidje waar na één of twee keer de aardigheid alweer af is.

Gavin Patterson, een analist van Informa Telecoms & Media, een in Londen gevestigde advieskantoor, zegt dat umts 'al werd opgehemeld voordat de technologie zelfs nog maar beschikbaar was. Dat heeft zulke hoge verwachtingen gewekt dat umts, toen het er eenmaal was, niet aan die verwachtingen kon voldoen.' Maar hij zegt ook dat de klanten al gewend beginnen te raken aan ten minste een paar van de nieuwe diensten.

Bijna één op de twee afgesloten nieuwe abonnementen in West-Europa is volgens Patterson tegenwoordig een umts-abonnement. Of deze mensen de extra diensten gebruiken is niet zo belangrijk, zegt hij, want je moet ze eerst op het netwerk zien te krijgen. Als ze daar eenmaal zijn, zullen ze er vroeg of laat diensten vandaan halen. Waarom? 'Omdat die daar voor hen klaarliggen.'

Elske Schouten

    • Eric Sylvers