Zeezeilen?

Bemanningslid Hans Horrevoets van ABN Amro II overleed afgelopen week tijdens de Volvo Ocean Race. Hij sloeg overboord. Wat zijn de gevaren van zeezeilen?

Arthur van 't Hof, hoofdredacteur zeilblad Nautique: 'Deze generatie schepen in de Ocean Race heeft een kantelkiel. In geval van constructiefouten kan dat levensgevaarlijk zijn. Het is geen vast deel van de romp. Breekt de kiel af, dan loopt het schip vol met water. Maar het grootste risico is overboord slaan. Dan wordt het heel moeilijk en slaan de onderkoeling en vermoeidheid toe. Een golf komt over, je duikt weg, hijgt uit en ziet dat je iemand mist. Je moet terug, tegen de wind in. Hoe kun je iemand 's nachts, met golven van vijf meter, dan nog vinden? (Wel gelukt in geval van Horrevoets, red.) Zeezeilen is niet ongevaarlijk. In races wordt met snelheden van 50 kilometer per uur gevaren. Dan gaan de schepen niet over de golven, maar boren ze zich er doorheen. Bij een onverwachte golf of beweging van het schip komt veel water op het dek en kun je overboord spoelen. Het verbaast me dat Hans overboord is geslagen. Normaal zijn mensen aangelijnd.'

Mark Slats, zeilde solo rond de wereld, was kandidaat-bemanningslid voor een van de boten van ABN Amro: 'Er zitten risico's aan zeezeilen. Ik heb solo gevaren met een zwaarder schip. De schepen bij de Ocean Race zijn heel licht. Alles is gebaseerd op snelheid. Het gaat zo hard. Er wordt maximaal gevaren; iedereen moet superalert zijn. Op de oceaan kan het zo gebeurd zijn. Gevaar is een onverwachte golfslag of verkeerde zeilvoering. Als je verkeerd van een golf afsurft, duikt het schip als een soort schep de volgende golf in. Als die steil is, komt er veel water aan boord. Een giek kan met hoge snelheid van links naar rechts zwiepen. Waarschijnlijk was Hans niet goed aangelijnd. Dat kan slordigheid zijn. Maar als het fout gaat, moet je heel snel dingen doen aan dek. Dan zit die lijn in de weg en maak je je los.'

Henk de Velde, zeezeiler, maakte drie solotochten rond de wereld: 'Statistisch gezien valt het wel mee met de gevaren van zeilen. Het is veiliger dan bergbeklimmen. Dit soort ongelukken verwacht je eerder bij solozeilen. Als je over het dek rent omdat je snel ergens moet zijn, zit de life line in de weg. Je zit niet altijd vast, vaak zet je jezelf achteraf weer vast. Je kunt worden verrast door golven en een giek tegen je hoofd krijgen. Of een lijn kan breken. Er zitten zulke krachten op. De schepen bij de Ocean Race zijn snelle, relatief lichte schepen met gladde dekken. Niets houdt je tegen als er bij een snelheid van 30 kilometer per uur een golf over komt en je geen life line hebt. Dan spoel je zo van het dek af.'

Jan van Gelderen, voorzitter Nederlands watersportverbond: 'Zeilen is het gevaarlijkst voor mensen die de gevaren niet onderkennen en onvoldoende veiligheidsmaatregelen nemen. Toerzeilers lopen een groter risico dan professionals. Vaak zit het in het persoonlijke. Iemand kan struikelen, is niet aangelijnd of heeft geen zwemvest aan. De zeilers in de Ocean Race zijn professioneel en goed geïnformeerd. De schepen zijn goed. Niets wordt aan het toeval overgelaten. Het weer kan nauwelijks voor verrassingen zorgen. Horrevoets was enorm professioneel en had veel ervaring. Maar er kan natuurlijk iets misgaan. Een ongeluk zit in een klein hoekje.'

Herbert Dercksen, olympisch zeiler (Tornado-klasse): 'Ik ben geen oceaanzeiler, maar water is gewoon gevaarlijk. Of je nou op zee zit of op een meer. Onervaren mensen onderschatten de kracht van de natuurelementen wel eens. Op het water schuilen overal gevaren. Ik heb eens een ervaren zeiler met een zwemvest aan zien overlijden tijdens een wedstrijd, geen race op zee. Hij zat op een catamaran onder de trampoline klem in de lijnen. Zelf ben ik een keer over de kop geslagen en lag met een schouder uit de kom in het water. Bij zeezeilen gaat veiligheid boven alles; het materiaal wordt goed getest. De zee is onvoorspelbaar. Het zijn allemaal professionals die weten hoe het in elkaar zit. Toch kunnen er dingen gebeuren die je niet kunt voorkomen.'