Wegens omstandigheden te koop

Hartverscheurende taferelen deze week in Amsterdam-Zuid, waar het gerechtshof een vierdaagse zitting hield in de affaire rond Legio Lease en andere aanbieders van gevaarlijke leen-en-beleggingsconstructies. Deelnemers geloofden in superhoge rendementen uit de foldertjes. Maar toen de rendementen niet meer kwamen, bleven de 'beleggers' met schulden achter.

Het Amerikaanse Enron was ook zo'n piramidespel. De handelaar in energie voldeed jaar in jaar uit aan de hoge verwachtingen. Totdat de boel plofte. Het concern bleek met veel kunstgrepen de cijfers en de prognoses op één lijn te hebben gekregen.

Ander voorbeeld. Ahold kreeg na een duizelingwekkende expansie ook moeite aan zijn prognoses te voldoen. Beleggers gingen daar openlijk aan twijfelen. Toenmalig bestuursvoorzitter Cees van der Hoeven stuurde in de zomer van 2002 een intern memo rond waarin hij verzekerde dat Ahold geen lijken in de kast had. Hij deed dat onder meer omdat Ahold last had van 'Enronitis': de vrees van beleggers voor nog meer boekhoudschandalen na de plotselinge ineenstorting van het Amerikaanse Enron.

Had Van der Hoeven ooit kunnen bevroeden dat niet Ken Lay (voormalig boegbeeld van Enron), niet Jeff Skilling (voormalig bestuursvoorzitter van Enron) maar hijzelf als eerste in de rechtbank een vonnis zou moeten aanhoren of er wel of niet met de cijfers is geknoeid om de doelstellingen te halen?

In de VS heeft de jury van de Enron-zaak zich deze week teruggetrokken om tot een uitspraak te komen. Komende maandag volgt deze bij Ahold. Dan zal de Amsterdamse rechtbank vonnis wijzen in de strafzaak tegen de oud-Ahold-top.

Inmiddels wordt bij het moederbedrijf van Albert Heijn een geheel andere koers gevaren als het om doelstellingen gaat. Anders Moberg lanceerde vlak na zijn aantreden in 2003 drie financiële targets voor het bedrijf in 2006. Gezien de prestaties van Ahold begonnen die prognoses op de lachspieren te werken, maar de topman weigerde ze los te laten. Twee maanden geleden erkende hij pas dat niet een van de doelstellingen zal worden bereikt. Zijn president-commissaris, deze week: het lag aan de omstandigheden.

Dat belooft nog wat. Er zijn bedrijven die hun doelstellingen op een nette of op een wat minder nette manier halen. Er zijn bedrijven zonder doelstellingen en er zijn bedrijven die inzien dat zij te hoge doelstellingen hebben en ten halve keren. Gewoon maar wat roepen kan ook, maar de vraag is hoe verstandig dat is. Beleggers die geen worst krijgen, willen op een gegeven moment wat anders.

Jeroen Wester

    • Jeroen Wester