Sjorren aan een Sixtijnse kapel van bordkarton

Dan Brown - daar doen we hier niet moeilijk over. Hoe Sony tolerantie baart.

Discussie-bijeenkomst in kerk over The Da Vinci Code Foto Margriet Oostveen

Wie gaat eigenlijk niet naar de kerk? Mijn leuke buurvrouw, onderzoekster aan de Johns Hopkins universiteit en in het bezit van een hier zeldzaam scherp gevoel voor ironie? Zij gaat. De blitse T., een alleenstaande moeder met veel homoseksuele vrienden en een uitgelaten levensstijl? Zij gaat.

Amerikanen verhuizen veel en wonen vaak ver van ouders of verdere familie. Veel zorg van de overheid is niet te verwachten. Dus je zoekt een kerkgemeenschap die bij je leven past en houvast biedt. Wie binnen de Chevy Chase United Methodist Church een kind heeft gekregen, krijgt van geloofsgenoten zes weken maaltijden aan huis.

Nu zit ik in deze kerk weg te dromen bij een portret van Jezus aan de muur, denkend: 'Sprekend Sean Connery met lang haar!' Dat is niet de bedoeling. We komen net toe aan pagina 66 van het werkje Discussing the Da Vinci Code. Jezus is tegen een meetbalkje gelegd en wij gaan het hebben over de vraag wie hij was: een mythe? Louter mens? Of God in de gedaante van een mens?

Amanda Davis, een snoes van een kerklid dat ons een beetje op weg helpt, wappert met een hand voor haar gezicht. 'Hier krijg ik altijd tranen in mijn ogen, folks.' Men mompelt ja, wij ook. Spreekt enthousiast over de vergevende, medelijdende Jezus. Zoveel goedheid, dat is God in de gedaante van een mens, vindt iedereen. Dat kan niet anders.

De United Methodist Church heeft op zondag twee kerkdiensten: om negen uur voor de dertigers en om elf uur voor de ouderen. Tijdens de dienst van negen uur wordt de zelfs hier elementaire Starbucks-koffie geschonken. Kinderen mogen ronddraven. En het evangelie staat op een powerpoint-presentatie. Om elf uur, glimlacht een ouder kerklid, is alles 'goddank weer bij het oude'.

Tussen de twee diensten zijn er knusse klasjes om de jonge en oude generatie bij elkaar te brengen. Zoals deze discussiegroep over The Da Vinci Code, de thriller van Dan Brown. De verfilming ging gisteren wereldwijd in première. Dan Brown heeft veel engs geschreven over de katholieke kerk en nog meer over Opus Dei, maar wel reuze smakelijk. Daar doen jong noch oud in de United Methodist Church moeilijk over. Het zou alleen zo spijtig zijn, vindt men, als het miljoenenpubliek van boek en film zou gaan geloven wat Brown schrijft: dat Jezus maar een mens van vlees en bloed was.

In The New Yorker staat deze week een onthullend artikel over de ophef rond The Da Vinci Code, die alomtegenwoordig is in Amerikaanse kranten en nieuwsrubrieken. Rome riep op de film te boycotten. Maar Amerikaanse christenen kiezen massaal de dialoog.

The New Yorker ontdekte hoe kapitalisme tolerantie baren kan. De Amerikaanse controverse over boek en film blijkt te worden gecontroleerd door Sony Pictures Entertainment, de studio achter de ruim tweehonderd miljoen dollar kostende film. Sony huurde religieuze consultants in die eerder veel bijdroegen aan de miljoenenopbrengst van The Passion of the Christ, Mel Gibsons aanvankelijk verguisde film over de kruisiging van Jezus. De website 'The Da Vinci Dialogue', waar een indrukwekkende stoet critici van boek en film aan het woord komt? Made by Sony, onder het motto 'liever discussie over, dan een boycot van de film'.

Ook de dvd waarop de blije theoloog Mark L. Strauss ons deze ochtend in de United Methodist Church van Jezus' goddelijkheid overtuigen wil, lijkt te zijn gemaakt met hulp van Sony. De presentator heeft op de filmset mogen rondlopen. Ondeugend staat hij daar te sjorren aan een Sixtijnse kapel van bordkarton: 'You see? Fake!'

Het blijft opvallend hoe tegemoetkomend Amerikanen kunnen zijn. Bijvoorbeeld tijdens de controverse over de Deense Mohammed-cartoons. Hier bestond veel begrip voor de woede van moslims over het afdrukken van die cartoons. Men vond hier dat je zoiets uit respect voor elkaar niet publiceert.

'Wij geloven in dit land zó in onze vrijheid van geloof', zegt Amanda Davis na afloop van het Da Vinci-klasje, 'dat we zweren bij vrijheid van geloof voor iedereen. Aan jullie Europese discussies over sluiers en zo gaan wij echt niet beginnen hoor!'

    • Margriet Oostveen