De lezer schrijft over datumvermelding en censuur

1 Ik heb het zaterdag geturfd: er stond 77 keer als datumvermelding '6 mei' in beide nieuwskaternen. Is datumvermelding aan het begin van een artikel functioneel? Dat zou kunnen als er ook andere data genoemd worden. Handig is het alleen voor wie een krantenstukje uitknipt voor in zijn plakboek. Ik wed dat niemand in de pen klimt als u ermee stopt! En het scheelt nog ruimte ook. Om een idee te geven: dit stukje telt precies 77 woorden...

Han Carpay

Aalsmeer

2 Kortgeleden (29 april) recenseerde Janneke Wesseling een tentoonstelling van het werk van de Britse Sarah Lucas in De Hallen te Haarlem. Deze expositie is door de Hallen nadrukkelijk in de publiciteit gebracht als een confrontatie tussen het werk van de kunstenaars Sarah Lucas en Marc Mulders rond het thema Vanitas. Nu is bekend dat Janneke Wesseling geen liefhebber is van het werk en gedachtegoed van de schilder Marc Mulders. In 2000 schreef zij bijvoorbeeld een zeer kritische recensie over de tentoonstelling van het werk van Mulders in Museum De Pont. Dat heeft destijds zelfs geleid tot een zitting bij de Raad voor de Journalistiek waar u namens de krant de vrijheid van de (kunst)recensent verdedigde. Mijn vraag ligt in het verlengde van deze kwestie. We zien dat de recensente nu eigenmachtig 'censuur' toepast met betrekking tot de opzet van De Hallen; een confrontatie van het werk van twee kunstenaars. De ene kunstenaar (Mulders; red.) wordt genegeerd in de recensie. Een uitleg daarvoor blijft achterwege. Mijn stelling is dat een recensente (al heeft zij geen affiniteit met het werk) bij beschrijving van een thema-tentoonstelling waar twee kunstenaars met elkaar vergeleken worden, niet eigenmachtig één van de twee kan negeren zonder dat toe te lichten.

Bob van Eerd

Voorschoten

De krant antwoordt

1 Ik zou natuurlijk kunnen antwoorden dat de krant behalve in knipsels ook in digitale vormverder leeft. Dat daardoor de krantenberichten een grotere verspreiding hebben gekregen. Dat het daarom steeds belangrijker is om journalistieke kenmerken als plaats, datum en auteur te blijven vermelden. En dat datering van een bericht ook praktisch nut heeft. Het verklaart wat de redacteur bedoelt met 'vandaag', 'morgen' en 'gisteren'. Dat vínd ik ook allemaal. Anderzijds hebben we in onze nieuwe krant nrc.next met deze conventie juist vierkant gebroken. Het kost inderdaad ruimte en hoe functioneel is het nu echt? De lezer heeft ons dus betrapt op een inconsistentie. Ik kom er op terug, als we weten wat we echt vinden.

2 Wat mij betreft is de recensent volledig vrij om iedere keuze te maken die hem of haar goeddunkt. Ik vind het ook goed als de recensent besluit om uit een hele tentoonstelling maar één kunstwerk te bespreken en andere te negeren. Het ligt wel voor de hand dat de recensent dan die keuze motiveert. Of dat ook moet bij twee exposities die met elkaar verband houden maar waar de krant tussen kiest, vind ik alweer een vrije keuze. Maar er is anderzijds ook niks op tegen om in een paar zinnen de keuze voor één van beide te motiveren. Dan treedt ook aan het licht of de recensent nog even vernietigend oordeelt over het werk van Mulders als in oktober 1999. Gezien de ophef destijds ben ik daar wel meer benieuwd naar dan bij een willekeurige andere co-exposant.

Overigens vind ik het verwijt censuur te zwaar, ook als het tussen aanhalingstekens staat. Onder censuur versta ik inbreuk op de vrijheid van meningsuiting. Het is een vorm van onderdrukking, van tegenhouden van afwijkende meningen. Daar is hier geen sprake van. De keuzevrijheid is juist geheel uitbesteed aan de recensent. Ik verwacht van hem of haar wel een open blik: het vermogen om verrast te kunnen worden, meningen te herzien of juist opnieuwte motiveren.