www.nrc.nl/leesclub

Als je een paar willekeurige pagina’s leest uit een boek van Houellebecq kun je makkelijk de indruk krijgen dat hij die slogan van Veronica had kunnen verzinnen. ‘Je bent jong en je wilt wat.’ Wat je natuurlijk wilt, is seks. Seks vormt het overheersende thema van de boeken van Houellebecq. En voor altijd jong willen zijn komt daarna. Je zou echter een grote fout begaan als je hem daarom als tweederangs auteur af zou willen schrijven.

Vooral als je meerdere boeken van Houellebecq leest merk je dat er een flinke dosis cultuurkritiek in is verwoven. Hij was de nieuwe botsing der beschavingen al op het spoor ver voordat er doden vielen vanwege enkele in onze ogen onschuldige cartoons. De zelfmoordaanslag in Platform vertoont overeenkomsten met de aanslag die na verschijning van het boek in Bali plaatsvond. Houellebecq lijkt de meest voor de hand liggende verklaring voor de spanning tussen moslims en het westen aan te hangen: moslims verachten onze waarden. En misschien hebben ze een punt, zo lees je tussen de regels door. Tegelijkertijd heeft hij geen goed woord over voor de islam.

Liefde speelt een belangrijke rol, zo niet de hoofdrol, in het cynisch universum van Houellebecq. En lust is daar een belangrijk onderdeel van. Ondanks de soms platte passages over seks weet Houellebecq een emotionerend beeld van de liefde neer te zetten. Liefde vereist volledige overgave en is de enige manier om echt met iemand in contact te komen

Frank Hindriks

P.B. Visser vraagt zich af of depressie de algemene staat is van de moderne mens. Van de westerse mens wel, lijkt me. Volgens Houellebecq is het in de westerse wereld onmogelijk ‘gewoon een mens te zijn, zelfstandig te denken en te voelen’. Zo staat het in het verhelderende boek De Koude revolutie, dat vertaler Martin de Haan samenstelde uit interviews en essays van Houellebecq. Vooral de tekst ‘Leven, lijden, schrijven – methode’ is mooi. In de vorm van adviezen aan de beginnende dichter formuleert Houellebecq hier hoe het moet: lijden is het devies. Een heel romantische poëtica, dus eigenlijk. Ik ben het zeer met de reactie eens dat Houellebecqs boek ‘werkt’ omdat het een ‘onthutsend egodocument’ is.

Yra van Dijk