Chinese hulp in de huishouding

Een overdaad aan emissies slaat tegenwoordig niet alleen meer op milieuvervuiling. Ook het aantal emissies op de internationale markt voor bedrijfsobligaties rijst de pan uit.

Bedrijven zetten vorige week voor 70 miljard aan obligaties, verhandelbare schulden, in de markt. Dat is het hoogste bedrag sinds 2001. Wat drijft hen?

Grote kans dat hun bancaire adviseurs het hun hebben aanbevolen. Het renteverschil tussen riskante bedrijfsleningen en veilige staatsobligaties is nog steeds flinterdun. En het peil van de rente op de obligatiemarkt is nog immer laag. De tienjaarsrente mag dan in het afgelopen jaar met bijna 1 procentpunt gestegen zijn, het is wonderlijk in welke vijandige omgeving dat is gebeurd. Veel centrale banken, die van de VS voorop, hebben hun geldmarkttarieven opgeschroefd. De internationale conjunctuur staat op een hoogtepunt. De gestegen prijs van grondstoffen had moeten zorgen voor een inflatieangst die de rentes op de obligatiemarkten ver had moeten opstuwen.

De renteparadox houdt zo al zolang aan, dat zich voorspelbaar een nieuwe denkrichting aandient die verklaart dat alles nu anders is. De globalisering heeft ervoor gezorgd dat nationaal beleid geen invloed meer heeft: het kapitaal klotst en vloeit en trekt zich weinig meer aan van de oude wetten.

Zou het? Het Internationaal Monetair Fonds publiceerde deze week een onderzoek (working paper 06/112) waaruit blijkt dat het lagerenteverschijnsel kan worden herleid tot het hamsteren van buitenlandse deviezen, vooral dollars, door Aziatische centrale banken. Zij kopen vooral obligaties, drijven de prijs daarvan op en duwen op die manier de effectieve rente naar beneden. Zonder die invloed zou de obligatierente in het westen 1 procentpunt hoger zijn geweest dan nu. Om de obligatierente even te vertalen naar de hypotheekrente: Wie nu een huis kan kopen van 360.000 euro, zou zonder de hulp van de Chinezen, Japanners en Koreanen slechts een huis van 3 ton hebben kunnen financieren.

Dat is fijn. Dank u wel, Azië. Maar de IMF-studie toont wel aan dat deze neerwaartse invloed op de rente niet structureel is, maar tijdelijk. Als het ophopen van dollars en in toenemende mate van euro’s stopt, dan valt de drukkende invloed op de obligatierente weg. Dan luistert de markt weer gewoon naar saaie variabelen als de inflatieverwachtingen en de overheidstekorten in de grote industrielanden.

Zouden de bancaire adviseurs dat ook aan het bedrijfsleven hebben verteld? Het zou een goede verklaring zijn voor de leengolf van vorige week. Sla je slag, zo lang het nog kan.

Maarten Schinkel