‘ASMI gesloten familiebedrijf’

ASMI-topman Arthur del Prado kreeg gisteren veel kritiek op de vergadering van aandeelhouders, maar al zijn voorstellen werden gewoon goedgekeurd.

„Geef ze van katoen.” Kort voor het begin van de aandeelhoudersvergadering krijgt Arthur del Prado een enkele steunbetuiging van met hem sympathiserende aandeelhouders. Die heeft hij ook nodig, want de topman van chipmachinebouwer ASMI weet dat hij het in de komende uren zwaar te verduren zal krijgen.

In de aanloop naar de jaarvergadering in de Amsterdamse Rai heeft de Britse investeringsmaatschappij Mellon, met een belang van ruim 6 procent, grote druk op het bedrijf uit Bilthoven uitgeoefend. ASMI moet volgens Mellon worden opgesplitst tussen het verlieslijdende onderdeel in Nederland en de grote winstmaker in Azië. Al jaren houdt ASMI slechts het hoofd boven water door de financiële injecties van het gelieerde bedrijf ASM Pacific Technology uit Hongkong, waarin ASMI een belang van 54 procent heeft.

De activiteiten in Nederland, waar de eerste fase van de gecompliceerde productie van chipmachines plaatsvindt, hebben de laatste vijf jaar louter verlies gedraaid. Die verliezen – cumulatief ruim 188 miljoen euro – worden jaarlijks aangevuld door de dividendstroom van het wel winstgevende ASM Pacific, waar de eindfase van het productieproces plaatstvindt.

De waardering van ASMI op de beurs loopt achter op branchegenoten en dus eist Mellon, gisteren gesteund door andere aandeelhouders, snelle en drastische veranderingen bij het bedrijf dat in 1968 door Del Prado werd opgericht. ASMI vertoont volgens de boze beleggers alle trekken van een gesloten familiebedrijf, waarbij de externe aandeelhouders „compleet aan de kant” worden gezet, zoals een vertegenwoordiger van het Britse pensioenfonds Hermes het verwoordde.

Het familiekarakter van ASMI komt onder andere doordat oprichter Del Prado, 74 jaar oud, nog altijd bestuursvoorzitter is en 22 procent van de aandelen controleert. Daarmee heweft hij een belangrijk deel van de zeggenschap, omdat statutair bepaald is dat voor beslissingen rond de voordracht en het ontslag van bestuurders en commissarissen een tweederde meerderheid vereist is. De benoeming van zijn 44-jarige zoon Chuck tot lid van de raad van bestuur, met het oog ook op het terugtreden van zijn vader in 2007, wekte op dit punt veel verwondering en aversie bij de overige aandeelhouders. Commissaris Eric van Amerongen, die als voorzitter van de benoemingscommissie de kandidatuur van Del Prado junior toelichtte, gaf toe dat hij „de schijn tegen had”. Maar hij bezwoer dat de familieband geen enkele rol heeft gespeeld in de selectieprocedure. „We hebben hem uitgekozen op basis van zijn kwalificaties, niet om zijn achternaam.” De benoeming van Chuck del Prado werd met een nipte meerderheid van 54 procent van de aanwezige stemmen aangenomen.

Meer moeite kostte het de raad van commissarissen om de eigen decharge over 2005 door de vergadering heen te krijgen. Dezelfde grootaandeelhouders Mellon en Hermes waren tegen deze formele bevestiging van goed functioneren door de toezichthouders. Woordvoerder Wouter Rosingh van Hermes oordeelde dat er een fundamentele fout zit in de checks and balances bij het orgaan dat de directie in de gaten moet houden. Dat de raad van commissarissen de jarenlange verliezen heeft toegestaan duidt op een raad die „niet kritisch genoeg” is.

Dat president-commissaris Paul van den Hoek er al sinds 1981 zit en bovendien werkt bij het advocatenkantoor dat ASMI al jaren bijstaat, strookt evenmin met de moderne opvattingen van goed ondernemingsbestuur. Bij de stemming haalden de commissarissen de decharge met de hakken over de sloot: 12 miljoen stemmen vóór, 11,6 miljoen tegen.

Over de eis van de splitsing van het concern door Mellon werd niet gestemd. De investeringsmaatschappij liet na afloop van de vergadering, tegen elf uur ’s avonds, weten nog steeds te overwegen om met dit doel naar de ondernemingskamer te stappen.

Op andere punten van kritiek deed president-commissaris Van den Hoek wel enkele toezeggingen. Zo zal de raad zich opnieuw buigen over de noodzaak tot nader onderzoek naar de bedrijfsstructuur en strategie en zal de raad op zoek gaan naar een extra commissaris met specifieke kennis van de chiptechnologie. Ook kondigde de voorzitter aan om met een statutenwijziging te komen die een einde zal maken aan de huidige benoemingsprocedure, waarvoor die tweedederde meerderheid nodig is. Del Prado’s macht zal er iets door afnemen.