‘Nu zie je hoe wrang het asielbeleid is’

De commotie rondom Hirsi Ali begon met een uitzending van het VARA-programma Zembla. „Het is legitiem om feiten op een rij te zetten”, zegt VARA-directeur Keur.

Vera Keur, directeur van de VARA Foto Evelyne Jacq VARA-directeur Vera Keur Foto Evelyne Jacq Europa, Nederland, Hilversum 05-05-2005 VARA directeur Vera Keur. Foto: Evelyne Jacq Jacq, Evelyne

Documentairerubriek Zembla zond vorige week donderdag een portret uit over Ayaan Hirsi Ali. De uitzending vormde voor minister Verdonk de aanleiding om de naturalisatie van Hirsi Ali nietig te verklaren. Op het programma kwam kritiek.

„Ouwe koeien”, zei presentator Frits Barend, want bij hem in de uitzending had Ayaan Hirsi Ali al in 2002 verteld dat ze een valse naam had opgegeven bij haar asielverzoek.

Volgens Vera Keur, directeur van de VARA, krijgt de omroep als de boodschapper van het slechte nieuws ten onrechte de zwartepiet toegespeeld. „Een typisch voorbeeld van publish and be damned.”

Waarom deed Zembla juist nu onderzoek naar Ayaan Hirsi Ali?

„De precieze aanleiding ken ik niet. Maar je vangt als journalist iets op en dat ga je dan uitzoeken. Ik zag de uitzending net als iedereen donderdagavond en die vond ik relevant. Het was nieuw dat drie bronnen kanttekeningen plaatsten bij het verhaal dat Hirsi Ali tegen haar wil getrouwd zou zijn.

„Dat zij onwaarheden had verteld bij haar asielverzoek, was misschien niet nieuw, maar voor heel veel Nederlanders wel onbekend. Het is legitiem om als journalist feiten op een rij te zetten.”

Maar had in de uitzending niet duidelijk moeten worden gemaakt dat Ayaan heel open was over haar valse naam en geboortedatum?

„Dat is een vraag die ik niet namens de programmamakers kan beantwoorden. Ik denk dat dat beter zou zijn geweest, maar het had de strekking van de uitzending niet veranderd. En daar was niets mis mee.

De VARA heeft 26.000 gezichten uitgezonden, portretten van asielzoekers, waarin geen enkele kanttekening bij hun vluchtverhaal werd geplaatst.

„Die portretten hadden de bedoeling de mensen om wie het ging een gezicht te geven. De VARA heeft al eerder gezegd dat die filmpjes niet de pretentie hadden de waarheid te vertellen.”

Toont de affaire rondom Hirsi Ali niet aan dat het wel relevant is of een vluchtverhaal waar is?

„De kwestie rondom Ayaan Hirsi Ali toont aan hoe ontzettend wrang het is dat vele naamloze asielzoekers mede door het vertellen van een onwaarheid geen kans hebben in dit land. De kwestie toont aan dat de VVD met twee maten meet. Want dat is wat mij betreft het echte verhaal: hoe kan het dat men hier bij de VVD zo makkelijk overheen is gestapt, terwijl die partij via haar ministereen dergelijk streng beleid uitdraagt.”

Hoe kijken jullie naar de gevolgen die de uitzending heeft gehad?

„Het is de taak van de journalisten feiten aan te dragen. Hoe vervolgens de samenleving daarmee omgaat is een ander verhaal. Wij bepleiten niet dat Ayaan Hirsi Ali wordt uitgezet. Maar het is wel goed dat nu duidelijk wordt wat de gevolgen zijn van een dergelijk streng asielbeleid.”

    • Merel Thie