‘De Turkse republiek is in gevaar’

Ongeveer 10.000 mensen, voornamelijk leden van de rechterlijke macht, hebben vanmorgen in de Turkse hoofdstad, Ankara, gedemonstreerd ten teken van steun aan het secularisme in Turkije. De demonstratie volgde op de schietpartij, gisteren, in de hoogste administratieve rechtbank aldaar. Een advocaat uit Istanbul verwondde vijf rechters, van wie er een inmiddels is overleden. Naar verluidt riep de advocaat „Ik ben een soldaat van God” toen hij schoot. De kamer van de rechtbank waar de rechters toe behoren, staat bekend om haar streng seculiere lijn. Zo billijkte zij onlangs het besluit om een onderwijzeres geen promotie te verlenen omdat zij buiten schooluren een hoofddoek droeg.

De demonstratie vanmorgen eindigde in het mausoleum van Atatürk, de vader van de Turkse Republiek die dit land het secularisme gaf. „Turkije is seculier en zal dat altijd blijven”, scandeerden de deelnemers aan de demonstratie. Het seculiere kamp in Turkije ziet de schietpartij als een frontale aanslag op de seculiere Republiek. „De Republiek is in gevaar”, schreeuwde een opgewonden parlementslid van de oppositionele CHP gisteren tijdens een debat in de Turkse volksvergadering.

Het seculiere kamp houdt de regering van premier Erdogan, die haar wortels heeft in het moslim-fundamentalisme maar zich nu conservatief noemt, medeverantwoordelijk voor de schietpartij. Prominente leden van de regering, onder wie Erdogan, hebben in het verleden niet geaarzeld om de hoogste administratieve rechtbank te kritiseren als zij streng seculiere besluiten nam. Daardoor maakten Erdogan en de zijnen haar tot doelwit voor moslim-extremisten, zeiden leden van de CHP gisteren.

Kennelijk denken ook veel rechters van de rechtbank zelf er zo over. Normaal wordt Erdogan in zijn hoedanigheid als premier opgewacht door een legioen dignitarissen als hij een bezoek brengt aan de rechtbank. Maar gisteren, toen hij zijn medeleven kwam betuigen, was het welkomstcomité tot een minimum gereduceerd.

Nog steeds is onduidelijk wat de 29-jarige advocaat uit Istanbul tot zijn daad heeft gebracht. Volgens de nieuwszender CNN-Türk hield de veiligheidsdienst hem al in de gaten wegens banden met moslimextremistische groeperingen. Inmiddels heeft de politie een inval gedaan in zijn kantoor. Twee mensen zijn ook opgepakt maar het is nog onduidelijk of zij bij de aanslag waren betrokken.