Chimpansee had seks met mens

Na de evolutionaire splitsing tussen de chimpansee en de mens, circa 6 miljoen jaar geleden, is er nog 1,2 miljoen jaar vruchtbaar seksueel contact geweest en zijn dus ook geregeld bastaarden geproduceerd. Dit blijkt uit analyse van delen van het DNA van mens en chimpansee.

Een groep wetenschappers onder leiding van geneticus David Reich publiceert de studie vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Reich maakte een gedetailleerde analyse van vergelijkbare stukken DNA bij de mens, de chimpansee, de gorilla en twee aapjes.

De scheiding tussen ‘chimp’ en mens is een langdurige affaire geweest, de verschillen in ‘ouderdom’ van de verschillende delen van het DNA lopen op tot vier miljoen jaar. Dat betekent dat al acht miljoen jaar geleden de scheiding tussen de voorouders van de huidige chimpansee en de huidige mens geleidelijk begonnen moet zijn, met aanvankelijk veel menging maar rond 6 à 5,5 miljoen jaar geleden een vrij definitieve scheiding. Daarna vond er nog slechts incidentele menging plaats. Het huidige mensengeslacht Homo, met zijn grote hersenen en rijzige gestalte, is ongeveer twee miljoen jaar oud. De voorganger van Homo, de wat herseninhoud betreft nog vrij chimpanseeachtige maar al wel rechtoplopende Australopithecus leefde tussen 4 en 1,5 miljoen jaar geleden. De nu geconstateerde ‘bijmenging’ speelt zich dus in de fase daarvoor af. Uit die periode zijn weinig fossielen bekend. De bekendste is Sahelanthropus, de schedel uit Tsjaad, 6 à 7 miljoen jaar oud. Mogelijk is dit beroemde fossiel, dat bij de ontdekking in 2002 veel opzien baarde, dus tóch geen unieke voorouder van de mens maar óók een voorouder van de huidige chimpansee. Zeker is dat allerminst, het zou ook een uitgestorven zijtak kunnen zijn.

Achtergrond: zaterdag in Wetenschap & Onderwijs

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Chimpansee had seks met mens (18 mei, pagina 1) staat dat er nog 1,2 miljoen jaar genenuitwisseling was tussen de voorlopers van mens en chimpansee na de evolutionaire splitsing, circa 5,5 à 5 miljoen jaar geleden. Dat is niet juist. Die genenuitwisseling was nog mogelijk 1,2 miljoen jaar vóór die definitieve splitsing. Zo'n 6 à 7 miljoen jaar geleden waren de twee evolutionaire lijnen al behoorlijk gescheiden, maar er waren toch nog vruchtbare seksuele contacten.