Beursinstabiliteit

Beleggers hebben de afgelopen dagen weer eens hardhandig kunnen ondervinden wat de andere definitie is van aandelen: risicokapitaal. Wereldwijd daalden de koersen op de aandelenmarkten sterk. De AEX-index, graadmeter van de Amsterdamse beurs, verloor gisteren in één treurige dag zo ongeveer de hele winst die sinds begin dit jaar was geboekt. Ook op de geld- en grondstoffenmarkten was het uiterst onrustig, en de verwachting is dat de volatiliteit, zoals de instabiliteit ter beurze wordt genoemd, voorlopig zal aanhouden. Beleggers zijn dus gewaarschuwd. Er is abrupt een ruw einde gekomen aan de stijgingen van de afgelopen jaren – en wellicht aan het bijkomende optimisme. Dat betekent niet dat meteen sprake is van een structureel negatieve trend. De risico’s zijn toegenomen, maar vergaande conclusies kunnen uit de recente dalingen niet worden getrokken. Daarvoor is het simpelweg te vroeg.

Na de ontnuchterende correctie op de internethype van zes jaar geleden – de koersen gingen in een glijvlucht naar beneden – volgde een lange periode van stijgingen en relatieve rust. De economie trok aan, het bedrijfsleven liet betere resultaten zien en beleggers deden goede zaken als ze hun geld in aandelen stopten.

In een paar dagen tijd lijkt het tij gekeerd. De onzekerheid komt vooral uit de Verenigde Staten. Gisteren werden daar de maandelijkse inflatiecijfers gepubliceerd. De index van de Amerikaanse consumentenprijzen bleek met 0,6 procent te zijn gestegen, een tegenvaller die een vernietigende uitwerking op Wall Street en andere aandelenmarkten had. De angst voor oplopende rente, afnemende economische prestaties en indamming van de hoeveelheid geld die door het soepele beleid van de westerse centrale banken in omloop is gekomen deden de rest. Beleggers dumpten massaal hun stukjes.

De huidige malaise hoeft niet van lange duur te zijn. De inflatie kan worden teruggebracht en de Amerikaanse economie kan altijd weer opleven. Wat vermoedelijk wél vaststaat, is dat er een einde komt aan de periode van geldovervloed. Dat is een factor van belang voor beleggers, zoals internationale politieke ontwikkelingen (de kwestie-Iran) en de stijgende olieprijs dat ook zijn.

Correcties op de beurs zullen er altijd zijn. Zekerheid over koersen bestaat niet. Dat is nu eenmaal naar de aard van financiële markten. De lessen die te trekken zijn uit spectaculaire koersfluctuaties, gaan vrijwel nooit verder dan de constatering dat wat hoog is, laag kan worden en omgekeerd. En dat een beetje voorzichtigheid met beleggen dus gepast is. Deze universele wijsheid laat onverlet dat aandelenbezit op termijn winstgevender is gebleken dan andere vormen van geld beleggen. Renterekeningen bijvoorbeeld leveren momenteel maar heel weinig op.

Een paar onrustige dagen op de beurs, met koersdalingen en makelaars die het einde der tijden voorzien, hoeven geen reden voor paniek te zijn. Na een lange afwezigheid lijkt de instabiliteit terug op de financiële markten. Dat is zeker iets om rekening mee te houden. Wie helemaal geen risico wil lopen, moet wegblijven van de beurs – en ontzegt zichzelf dus ook de kans op de stijgingen die er ongetwijfeld weer zullen komen.