Internationale opinie

Op de knieën gedwongen

Met het besluit haar zetel in het parlement op te geven en naar de Verenigde Staten te verhuizen heeft Ayaan Hirsi Ali Nederland, dat de afgelopen veertien jaar haar vaderland is geweest, nog een laatste dienst bewezen. Deze geboren Somalische, deze strijdster voor de rechten van de vrouw, bespaart het land daarmee een nieuw, mogelijk pijnlijk en heftig debat over het immigratiebeleid. [...]

Hirsi Ali’s besluit is consequent, en het was waarschijnlijk niet te vermijden. Toch stelt het problemen aan de orde die de kern van het asiel- en immigratiedebat raken – niet alleen in Nederland, maar in heel Europa. Uiteindelijk gaat het om de vraag of asielzoekers en immigratiekandidaten al dan niet genuanceerd, dus rekening houdend met de bijzondere omstandigheden van ieder geval, moeten worden behandeld. Informeel gezegd: zijn er betere en slechtere immigranten?

[...] Als wij daarbij bedenken in wat voor dubieuze omstandigheden duizenden immigranten in Nederland een onderkomen vinden, hoe weinig zij vervolgens assimileren en hoe moeizaam zij zich weten te schikken naar de wetten en gebruiken van hun gastland, dan moet nu, na het vertrek van Hirsi Ali, toch minimaal de vraag worden beantwoord hoe zulke algemeen verbreide misstanden en misbruiken in de toekomst kunnen worden voorkomen.

Dat heeft Hirsi Ali hardnekkig nagestreefd. Zij heeft Nederland opgepord en wakker geschud, de multiculturele leugen doorgeprikt en de talrijke politiek-correcte denkers een spiegel voorgehouden. Of zij zelf het slachtoffer van een gedwongen huwelijk is geweest, is van ondergeschikt belang. Waar het om gaat is, dat zij wist waar zij over sprak. [...]

Het parlementslid Hirsi Ali heeft op haar beurt langdurig de gevolgen van haar geëngageerde optreden te midden van zelfvoldane en eigengerechtige lieden ondervonden. Zij haalde zich een massa vijanden op de hals en moest voortaan midden in een democratie ondergedoken leven. De moslims en de islamisten die de schande niet konden verdragen om door een vrouw, en dan nog wel een gewezen islamitische vrouw, te worden gekapitteld – daar had ze nog wel mee kunnen leven. Erger waren de politieke tegenstanders, opportunisten en rust behoevende buren, die haar steeds hinderlijker begonnen te vinden. Zij hebben haar nu met een hoop verwijten en processen op de knieën gedwongen en haar ook binnen haar eigen –-liberale – partij allengs in een isolement gedreven. Nu [...] gaat Hirsi Ali naar de Verenigde Staten, waar een gedwongen huwelijk waarvan misschien geen sprake is geweest, haar niet veel problemen zal opleveren. Die Mohrin hat ihre Schuldigkeit getan (de Moorse heeft haar plicht gedaan – naar Schiller, noot van de vertaler). Jammer. Want deze jonge Somalische had Nederland nog goed kunnen doen.

(Hoofdartikel Neue Zürcher Zeitung)

Vertrouwen kwijt

Voor haar moed, haar eerlijkheid en haar onversaagde steun aan de rechten van de islamitische vrouw mag Ayaan Hirsi Ali gelden als een heldin. [...] Controversieel of niet, zij heeft het recht om te worden gehoord.

Je zou denken dat Nederland, dat bolwerk van liberale waarden, garant zou staan voor dat recht. [...] In plaats daarvan wordt zij nu door haar politieke collega’s in de steek gelaten en gedwongen in ballingschap te gaan. [...]

Het is een onfrisse geschiedenis. [...]

In Nederland, een land met een grote moslimbevolking, dat worstelt met de multiculturele samenleving en dat zich pijnlijk bewust is van zijn onvermogen om zijn minderheden te integreren, veroorzaakten de compromisloze opvattingen van Hirsi Ali onbehagen, niet in de laatste plaats omdat zij ze zo scherp onder woorden bracht. [...]

Dit is een trieste dag in de geschiedenis van de liberale democratie, een smet op de reputatie van een ooit tolerant land, en een tegenslag voor de reputatie van de islam zelf, omdat het de indruk bevestigt dat deze eenvoudigweg niet openstaat voor kritiek. Met name de islamitische vrouwen, die nog altijd tot huwelijken worden gedwongen, zijn de dupe. Het debat over de rol van de islam in de westerse samenleving is een van de urgentste en moeilijkste waar wij op dit moment voor staan. [...] Het minste is toch wel dat het ons vrij moet staan om het volle spectrum van opinies te vernemen, hoe confronterend ze soms ook zijn. Hirsi Ali’s indringende analyse van de religie en de samenleving in islamitische landen verdient een weerwoord en mag niet worden genegeerd. [...] Een land dat die opvattingen de rug toekeert, ontpopt zich daarmee niet alleen als onliberaal, maar ook als een land dat het vertrouwen in de veerkracht van zijn eigen democratie kwijt is.

(Magnus Linklater, correspondent voor Nederland, in The Times)