het beeld

Goed dat de publieke omroep alles dat met de affaire-Ayaan Hirsi Ali/Magan te maken heeft rechtstreeks uitzendt, zoals ’s middags haar Haagse persconferentie en van kwart over acht tot kwart voor drie het debat in de Tweede Kamer, overigens op Nederland 3 in plaats van op het voor evenementen bestemde Nederland 2. Het duurde wat lang en het gestuntel was soms niet om aan te zien.

Voor wie had Zembla nu eigenlijk een valkuil gegraven, voor Ayaan, voor Rita Verdonk of voor beiden? De laatste overleefde als minister van Vreemdelingenzaken en Integratie ternauwernood het Kamerdebat, en liep averij op, ten minste in de lijsttrekkersverkiezing. Lang leek het uit te draaien op een nacht van Van Beek (de degelijke interim-fractievoorzitter van de VVD, die een kritische motie indiende) of van Verhagen (CDA) met zijn lepe tweede motie om te verhinderen dat Van Beeks eerste motie zonder kleerscheuren uitgevoerd kon worden of zelfs van de scherpe Lousewies van der Laan (D66). Even dacht ik dat zij zich zo boos maakte dat er een motie van afkeuring zat aan te komen. Het grootste deel van de rest van de VVD zou het verraad van de kleine coalitiegenoot voor deze ene keer niet zo erg hebben gevonden. Maar het werd toch de Nacht van Verdonk, die zich van IJzeren Rita ontpopte tot Rubberen Rita. Ze stuiterde alle kanten op om instemming te betuigen met moties die alles wat ze eerder als trouw aan „regels en wetten” had gedefinieerd te doen heroverwegen. Terecht stelde diep in de nacht André Rouvoet (ChristenUnie): „Eigenlijk zegt u: ik kan goed leven met een motie die beweert dat ik er de hele dag naast heb gezeten.”

Die mechanische trouw aan wetten en regels verleent Verdonk en haar talrijke, zij het sinds gisteren enigszins in aantal afgenomen supporters, een soort van papieren ruggengraat. Voor het overige blijkt Verdonk een slecht politicus, die zich verslikt in staatsrecht, gebrekkige dossierkennis, inconsistente uitspraken en het verschil tussen Rita Verdonk en „de minister”. Ze deed in het debat twee uitspraken die op gespannen voet met de waarheid leken te staan: dat ze vóór Zembla nooit eerder de naam Magan had gehoord (Femke Halsema probeerde voor GroenLinks vergeefs een e-mail van de minister aan magan@tweedekamer.nl op te sporen) en de bewering van de minister dat Hirsi Ali in een telefoongesprek met haar over de zaak van Taïda Pasic nooit beweerd had dat ze zelf ook gejokt had bij de asielaanvrage. Direct meldde Ayaans goede vriend Leon de Winter in Nova dat hij er naast stond en dat de lezing van de minister echt niet correct was.

In een opzicht moet Lousewies van der Laan gecorrigeerd worden. Haar uitspraak dat Nederland in de wereld uitgelachen wordt wegens Verdonk moge kloppen voor enkele toonaangevende kranten, op televisie is de trend minder eenduidig. Newsnight (BBC2) bracht de verstoting van het lid van „de radicaal-conservatieve VieVieDie” als de diepe val van een diva („how the heroic are being humbled”) na haar „ontmaskering” door Zembla (met beelden). TerZake (Canvas) was vooral geïnteresseerd in de interne partijstrijd, direct gevolgd door de vuile trucs van de opvolgers van president Chirac in het andere buurland. Voor Belgen en Britten gaat het eerder om een koningsdrama dan een politieke klucht.

    • Hans Beerekamp