Dode arrestanten door gebrek zorg

Onvoldoende observatiemogelijkheden en onduidelijke procedures hebben in de periode 2000-2004 een rol gespeeld bij sterfgevallen in politiecellen. Dat schrijft de Rijksrecherche in het ‘Jaarbericht 2005’. Met name ’s nachts is er vaak onvoldoende personeel voor verzorging van arrestanten. Ook voldoen cellen volgens de Rijksrecherche vaak niet aan technische vereisten.

De helft van de arrestanten die zelfmoord pleegden, kon dat doen omdat de constructie in de cellen de mogelijkheid bood. In de onderzochte periode overleden gemiddeld zeven arrestanten per jaar onder zorg van de politie. Vergiftiging door overmatig alcohol- of drugsgebruik was in iets minder dan de helft van de gevallen de doodsoorzaak. Met name cocaïnegebruik met fatale afloop in de cel neemt toe. Zelfmoord en alcoholgebruik nemen af.

De overleden personen leefden vaak in een sociaal isolement. De helft was verslaafd. Toch zijn sterfgevallen volgens de Rijksrecherche niet altijd voorspelbaar, onder meer omdat het vaak gaat om mensen die tegenwerken of simuleren. Ook kunnen sommige drugs ziekteverschijnselen minder zichtbaar maken. Als vooraf wel risico’s konden worden ingeschat, dan was niet altijd een arts ingeschakeld, omdat procedures onduidelijk waren of verkeerde inschattingen gemaakt werden.

Sommige politiekorpsen hebben onvoldoende personeel voor arrestantenzorg. Daardoor is het aflezen van camerabeelden of het reageren op oproepen uit de cel onvoldoende gegarandeerd. In interviews klagen verzorgers over onvoldoende oefeningen met ontruimingen. Het is vooral ’s nachts lastig arrestanten geplaatst te krijgen in ziekenhuizen of psychiatrische inrichtingen. Vaak is onduidelijk wie na aanhouding en insluiting verantwoordelijk is voor zorg. Ook gaan overdracht van de wacht en doorgeven van informatie niet altijd goed.

Volgens de Rijksrecherche moeten de politiekorpsen een duidelijker scheiding aanbrengen tussen personeel dat verantwoordelijk is voor aanhouding en opsporing en degenen die verantwoordelijk zijn voor de zorg. De bouw van grotere cellencomplexen kan ook betere zorg opleveren, omdat de kosten per cel lager zijn, wat intensievere zorg mogelijk maakt.

De Rijksrecherche pleit voor een periodieke keuring van politiecellen door controlerende instanties als brandweer of gemeente.