Depp als scabreuze dichter

Johnny Depp als John Wilmot, graaf van Rochester in ‘The Libertine’ scene uit de film The Libertine FOTO: A-Film Johnny Depp A-Film

The Libertine. Regie: Laurence Dunmore. Met: Johnny Depp, Samantha Morton, John Malkovich Tom Hollander. In: 10 bioscopen.

Het is taaie misvatting dat de mensen vroeger netter waren dan nu. The Libertine waagt weer eens een poging dat idee te logenstraffen. De film gaat over John Wilmot, graaf van Rochester (1647-1680), schrijver van satires en scabreuze verzen.

Anthony Lane citeerde een mooi exemplaar in zijn recensie van de film in The New Yorker, waarin de dichter hoopt dat hij zijn hart en ziel in sperma zou kunnen veranderen: ,,then steeped in lust nine months I would remain/ Then boldly fuck my passage back again’’. Veel poëzie komt er overigens niet voor in The Libertine. Het is een film over het leven, niet over het werk van de dichter. Dat leven is kleurrijk genoeg; vol drank en lekkere wijven, toneelbezoek, koninklijk gekonkel, overspel, verbanning, syfilis et cetera.

Debuterend regisseur Laurence Dunmore heeft niet geprobeerd de stijl van de schrijver te evenaren, zoals wel eens wil gebeuren in films over kunstenaars. De film is veel netter dan zijn hoofdpersoon. Wel heeft Dunmore een zeker realisme betracht en van de zeventiende eeuw niet alleen het fluweel maar ook de modder laten zien. Maar omdat de film is vormgegeven door Nederlanders Ben van Os (art direction) en Dien van Straalen (kostuums), bekend van hun werk voor Peter Greenaway, is ook die modder zeer pittoresk.

In de dialogen wreekt zich misschien het feit dat de film gebaseerd is op een gelijknamig toneelstuk van Stephen Jeffreys. Iedereen praat in volzinnen die meer aan toneel dan aan film doen denken. Die zinnen worden wel weer uitgesproken door gerenommeerde acteurs. Johnny Depp is Wilmot, John Malkovich is de Engelse koning Charles II, aan wiens hof de graaf zich zowel onmisbaar als onmogelijk maakte, en zijn grote liefde is Samantha Morton, als actrice die dankzij Wilmot de grootste van haar tijd wordt.

Johnny Depp speelt Wilmot zoals hij dat niet als enige kan, maar wel als enige doet. Er zijn weinig Amerikaanse sterren van zijn allure die er zoveel plezier in scheppen zonderlingen te spelen, van Jack Sparrow in Pirates of the Caribbean tot Willy Wonka in Charlie and The Chocolate Factory. In The Libertine doet hij het met iets teveel bravoure; alsof niet Wilmot maar Depp door deze film moet stralen. Ook daardoor blijft de film saaier dan het onderwerp deed hopen.