Bruisende oudjes over een legendarisch ballet

Ballets Russes. Regie: Dayna Goldfine en Dan Geller. Duur: 118 min. In: 3 bioscopen.

Als ik maar mocht dansen, dan was het goed, zegt Dame Alicia Markova, ooit ballerina, nu een gerimpeld popje dat lijkt te worden verzwolgen door de Londense studio waar ze tot na haar negentigste balletles gaf. In mijn dromen vlieg ik de trap nog af, zegt George Zoritsch, vroeger sterdanser en seksbom, nu een goedlachse grijsaard met zijn broek tot onder de oksels gehesen.

Bruisende oudjes vormen het hart van Ballets Russes, een historische documentaire van Dayna Goldfine en Dan Geller over twee balletgroepen van ruim zeventig jaar geleden. Startpunt van de film is Serge Diaghilev, de flamboyante impresario die in 1909 als eerste het Russische ballet naar Europa bracht en in Parijs de Ballets Russes oprichtte. De film gaat niet over die legendarische groep, maar over de twee afsplitsingen daarvan die na Diaghilevs dood in 1929 gelijktijdig over de wereld trokken, als balletmissionarissen door de jungle. Onder leiding van een kolonel en een choreograaf reisden ze onder armzalige omstandigheden door de Verenigde Staten, Zuid-Amerika en Australië, en brachten ballet naar plaatsen waar soms nog nooit iemand zulke rare sprongen of zulke rare kleren had gezien.

De mooie, talentvolle, verliefde jonge mensen die zich van overal ter wereld bij de karavaan aansloten zien we op foto’s, en soms zien we ze heel even dansen, in wazig zwart-wit. En we zien ze anno nu: oude, fysiek vaak ernstig afgetakelde mensen die gloedvol, met theatrale gebaren en flirterige blikken richting interviewer, hun dierbaarste dansherinneringen ophalen.

Soms lukt het ze heel even om puur met verbale overtuigingskracht een ver verleden op te roepen, maar uiteindelijk stemt Ballets Russes weemoedig. Ballet vervliegt – daar verandert de karrenvracht aan foto’s en filmbeelden die Goldfine en Geller wisten te verzamelen niets aan. Mensen gaan dood – sinds de voltooiing van de film zijn vier van de twintig geïnterviewden overleden. De enige troost schuilt in het feit dat ze ooit zoveel plezier gehad hebben.

    • Sandra Heerma van Voss