Wie je bent, zit van binnen

Todd Solondz vroeg zich af waarom toeschouwers zich met personages identificeren.

Zijn film Palindromes werd hierdoor een filmfilosofisch experiment.

Palindromes (regie Todd Solondz, 2004) staat in een lange traditie van films die hun verhaal op een ‘andere’ manier willen vertellen. Achterstevoren, uit vier perspectieven, met personages die door verschillende acteurs worden gespeeld, alles is mogelijk. Een aantal markante voorbeelden. Maar pas op: spoiler alert! In een aantal gevallen wordt een deel van de plot verklapt.

Waarom identificeren toeschouwers zich eigenlijk met een filmpersonage? Die vraag stelde de regisseur van Amerikaanse “independent' films, Todd Solondz zich bij het maken van Palindromes (2004). Geen rare vraag, want Solondz had al een rijtje films op zijn naam staan, waarin hij nou niet bepaald de meest alledaagse hoofdpersonen ten tonele had gevoerd. In Welcome to the Dollhouse (1995) ging het om pubermeisje Dawn Wiener, die door haar schoolgenoten werd uitgemaakt voor zo'n beetje alles wat onaantrekkelijk was. In Happiness (1998) voerde hij een pedofiele hoofdpersoon op. En in Storytelling (2001) probeerde hij duidelijk te maken dat hij echt het beste voorhad met de sukkels, losers, verschoppelingen en buitenbeentjes die hij in zijn films een gezicht gaf. Want ja, dat was hem wel eens op forse kritiek komen te staan van mensen die meenden dat hij al die rariteiten ook maar zo'n beetje uitbuitte, net zoals Hollywood en trash-tv dat doen.

Palindromes is dus zijn vierde film op rij waarin hij zich afvraagt hoe wij naar de mensen om ons heen kijken. Zijn troef is ditmaal sterk: hij laat zijn hoofdpersoon Aviva (wier naam zelf ook een palindroom is; namelijk van voren naar achter gelezen en weer terug hetzelfde) in elke scène door andere acteurs en actrices spelen, afhankelijk van hoe zij zich voelt, of hoe anderen haar zien.

Aviva is een nauwelijks puberend meisje dat niets liever dan een baby wil. Natuurlijk is haar keurige buitenwijkse moeder tegen. En wat volgt is een tragikomische, lichtelijk geperverteerde Alice in Wonderland-reis langs de seksuele mores van hedendaags Amerika. Aviva neemt daarbij beurtelings de vorm aan van een klein meisje, Hollywood-actrice Jennifer Jason Leigh, een enorme zwarte vrouw, een pre-puberende jongen en heel soms van een twaalfjarig meisje.

Voor regisseur Solondz is Palindromes een filmfilosofisch experiment, waarbij hij zich liet inspireren door Cet obscur objet du désir van Luis Buñuel (zie kader). In die film uit 1977 wordt de vrouwelijke hoofdpersoon door twee verschillende actrices gespeeld. De grap destijds was dat vrouwen dat meteen doorhadden en mannen niet. De conclusie die Solondz zijn film meegeeft is niet mis te verstaan: wie je bent, zit van binnen. Palindromes is de bizarre lachspiegel die hij zijn publiek voorhoudt om dat te kunnen zien.

DVD

Palindromes

Paradiso

Paradiso

    • Dana Linssen