Warm engagement

De kunstenaar heeft de opdracht zijn idealen niet alleen via zijn kunstwerk te communiceren, maar ook in het gesprek daaromheen. Door uit te leggen waarom hij voor een bepaalde vorm kiest, komt de vorm minder kil over en kan er warm engagement ontstaan.

Warm engagement. Het Belgische multitalent David van Reybrouck - dichter en schrijver van essays, toneelteksten en romans - ziet het als zijn opdracht en getuigde ervan in een debat tijdens De Toneelschrijfdagen afgelopen week in De Balie.

Aan precies dit warme engagement gaf toneelmaker Benjamin Verdonck eerder ook al vorm. Hij bevond zich in een mansgroot zwaluwnest dat vastgekleefd zat aan het Antwerpse Gemeentelijk Administratiekantoor. Soms sprak hij met een veelkleurige verentooi als een soort edele wilde de mensen op straat toe, dan weer deed hij mechanische pogingen tot uitvliegen, om ten slotte een gigantisch ei voor de ingang van het administratiekantoor te deponeren .

Verdonck liet zien dat kinderdromen - welk kind wil geen hutten bouwen? - werkelijkheid kunnen worden door te interveniëren in de snelle consumptiemaatschappij met een performance die zich niet loszingt van die samenleving en zijn bureaucratie en structuur maar eraan vast gepleisterd zit. Hij verheft zich met zijn kunst letterlijk boven de massa om een warm nest te bouwen waar wordt gebroed. Intussen plakt hij subtiel het beeld van de ivoren toren op de kille gebouwen van administratie en markteconomie.

Van Reybrouck meent dat de jongste generaties in België niet langer zijn opgezadeld met “de postmoderne erfzonde tot de twijfel'. Ze maken met hun kunst morele inzetten, wat iets anders is dan moraliserend zijn. Stelling nemen betekent het begin van een discussie, niet het einde.

Ik weet: alle kunst is geëngageerd - want zij kan niet niet op de werkelijkheid zijn betrokken. Maar vooral dit genereuze, “mede-deelzame' engagement van Verdonck en Van Reybrouck is hard nodig in tijden van intermenselijke vrieskou.

Algemeen directeur van politiek en cultureel centrum De Balie. Medeoprichter van toneelgezelschap 't Barre Land.