Shell-topman: oliestaten steeds nationalistischer

Landen met olie- en gasvoorraden zullen zich steeds harder en nationalistischer opstellen tegenover energieconcerns. Dit heeft Jeroen van der Veer, topman van de Nederlands-Britse oliemaatschappij Shell, gezegd in de zakenkrant Financial Times. “Hoe hoger de prijs van olie en gas, hoe meer het nationale denken toeneemt. Dit is de nieuwe realiteit. Uiteindelijk zijn regeringen de baas“, aldus Van der Veer.

Hij reageert op recente ontwikkelingen in Zuid-Amerika. In Bolivia werden de olie- en gasvelden genationaliseerd en moeten buitenlandse concerns opnieuw contracten afsluiten. In Venezuela, een van 's werelds grootste olieproducenten, werden oliebedrijven gedwongen contracten over te sluiten en samen te werken met staatsoliebedrijf PDVSA.

Volgens Van der Veer hebben olieconcerns dit maar te accepteren en heeft het geen zin een rechtszaak aan te spannen omdat contracten plots eenzijdig worden aangepast. “Je moet even diep ademhalen, soms een nieuwe deal sluiten en doorgaan.“

Niet iedereen is het eens met de Shell-baas. Topmanager Rex Tillerson van het Amerikaanse ExxonMobil zei in de Financial Times dat voorkomen moet worden dat overheden eenzijdig contracten wijzigen of opzeggen. “Wij zoeken met niemand ruzie, maar contracten zijn belangrijk voor ons. Als je ze wilt veranderen, moet je onderhandelen.“ Volgens de krant vrezen Exxon-managers dat oliefirma's anders steeds vaker geconfronteerd worden met landen die verdere concessies eisen.