‘Ook gemeenten stellen eisen aan musea’

Het gedetailleerde contract tussen ABN Amro en het Stedelijk Museum is ,,geen wurgcontract”, aldus directeur Gijs van Tuyl.

Stedelijk-directeur Gijs van Tuyl (Foto Hollandse Hoogte) nederland, amsterdam,20 januari 2005 Gijs van Tuyl, nieuwe directeur van het Stedelijk Museum woont als kraakwacht in de oude nieuwe vleugel die gesloopt gaat worden. foto: Merlijn Doomernik / Hollandse Hoogte Doomernik, Merlijn; Hollandse Hoogte

Tracy Metz

,,Dit is absoluut geen wurgcontract”, zegt zegt directeur van het Stedelijk Museum Gijs van Tuyl over het sponsorcontract met ABN Amro, waarvan de details gisteren bekend werden. ,,Het is een welkome ondersteuning van activiteiten die we toch al van plan waren. Wij zijn vrij om te doen wat wij menen dat goed is.”

Hoe kunt u garanderen dat u jaarlijks een grote publiekstrekker kunt organiseren, met een voorgeschreven aantal bezoekers?

,,Dat willen we zelf ook. Volgend jaar wordt dat een grote Andy Warhol-expositie. Dat minimumaantal halen we met gemak. De gemeente had waarschijnlijk meer geëist.”

Om hoeveel bezoekers gaat het?

,,Dat kan ik niet zeggen. Het bedrag kan ik ook niet noemen, wel dat het stevig is en dat het contract een looptijd van vier jaar heeft. Het geld is voor tentoonstellingen en communicatie, niet voor iets als restauratie. ABN had al een substantieel apart bedrag voor de bouw gegeven.”

U heeft zich verplicht alle uitingen van het museum met het banklogo erop ter goedkeuring voor te leggen. Ook uw tentoonstellingsplan moet worden voorgelegd – ook ter goedkeuring?

,,Onzin, nooit. Het is logisch hen te informeren, want de bank kiest aan welke projecten hij zich wil verbinden en wil z’n relaties tijdig informeren. Als wij iets willen doen wat de bank onwelgevallig is, laten we hun naam gewoon weg.”

Het contract is 19 bladzijden lang en bevat zelfs de maten van het bord met kortingen voor relaties. Maar de expertise van het museum die de bank gratis mag gebruiken, staat niet omschreven.

,,Het gaat om advies over het kiezen van een restaurator, voor 20 uur per jaar. Marginaal dus. Wij hebben meer dan genoeg werk aan de eigen collectie.”

Dat ABN Amro branche-exclusiviteit bedingt, is volgens woordvoerder Anne-Marije Haijtink van ABN Amro de gewoonste zaak van de wereld. ,,Wij hadden al een uitstekende relatie met het museum.” Waarom dan die 19, door juristen opgestelde bladzijden? ,,Het is gebruikelijk m afspraken helder en volledig op papier te zetten.” Het organiseren van één publiekshit per jaar is volgens haar geen eis, maar een afspraak. ,,Het Stedelijk behoudt zijn volledige artistieke vrijheid. De sponsor kan geen tentoonstelling bestellen.”

Directeur Ernst Veen van de Nieuwe Kerk en de Hermitage Amsterdam heeft een vaste structuur voor sponsoring opgezet, met contracten voor vier tot vijf jaar. Een ‘founding sponsor’ van de Nieuwe Kerk betaalt 450.000 euro, een ‘hoofdsponsor’ 225.000. Die sponsors zijn onder andere Fortis, KPMG, Getronics en Pink Roccade. Veen: ,,Het zijn keurige contracten, maar ze gaan de drie bladzijden niet te boven.”

Directeur Wim Pijbes van de Kunsthal heeft sponsorcontracten met onder meer Eneco, Citroën en Shell, van „nooit meer dan twee A4tjes”. ,,Dat de afspraken tussen ABN Amro en het Stedelijk zo gedetailleerd worden vastgelegd, is een teken van de voortschrijdende juridisering. Over een paar jaar zullen ook Nederlandse musea juristen speciaal voor dit beleidsterrein in dienst moeten hebben.”

Pijbes wijst erop dat de gemeente Rotterdam, als subsidiënt in feite ‘hoofdsponsor’ van de Kunsthal, ook eisen stelt. Pijbes: ,,Ik moet 1 procent van mijn begroting, dat is dus 14.000 euro aan jeugdeducatie besteden. Het verantwoorden daarvan kost me bijna evenveel als de activiteit zelf.”

    • Tracy Metz