Maximaal zes kinderen per klas

Commerciële scholen zijn duur, maar maken de laatste jaren een sterke groei door.

Kinderen die in het regulier onderwijs gedemotiveerd zijn geraakt, leven er weer op.

Ad Blankestijn (boven): „Vroeger hadden we het stigma van een school voor rijkeluiskinderen waar je een diploma kon kopen.” Foto Rien Zilvold utrecht instituut blankestijn, ad blankesteijn foto rien zilvold Zilvold, Rien

Het kost een paar centen, maar dan heb je ook wat. Een betere typering voor commerciële scholen in Nederland is er niet te bedenken. Voor gemiddeld 16.000 euro per jaar koop je er kennis en vooral aandacht voor je kind. Op de duurste (en oudste) school, instituut Blankestijn in Utrecht, kan dat al ruim 40 jaar. Een compleet vakkenpakket kost 24.000 euro per schooljaar. Veel geld, “maar wij zijn dan ook de beste“, zegt oprichter en directeur Ad Blankestijn.

Kennis en aandacht voor je kind kopen gebeurt steeds vaker. En de vraag groeit niet alleen, maar verbreedt zich ook. Het gaat allang niet meer alleen om spijtoptanten die zich op een Luzac College laten klaarstomen voor een tweede kansdiploma. De ouders die graag meer betalen voor “onderwijs op maat', willen dat nu ook al voor hun brugklaskinderen

Ouders en leerlingen van Blankestijn beamen dat. “De geest van Ad' wordt al ervaren tijdens het eerste “intakegesprek' in de werfkelder van het pand aan de Oudegracht in Utrecht. Blankestijn hoeft alleen maar zoiets te zeggen als “jij kijkt helder uit je ogen, ik zie zo dat jij het hier heel goed gaat doen' en ouders zien de gezichten van hun in het reguliere onderwijs vaak gedemotiveerd geraakte kinderen oplichten. Oud-leerling Pieter (20): “Op Blankestijn geloven ze niet alleen dat je het kan, ze zullen het bewijzen ook.“

De omstandigheden en faciliteiten zijn optimaal, dat moet gezegd. Maximaal zes kinderen per klas, dat is nog eens lesgeven. “En minder nakijken“, zegt Blankestijn. Lerarenvergaderingen zijn er nauwelijks, oudercontacten des te meer, want leerlingen komen meestal niet naar Blankestijn omdat het allemaal van een leien dakje gaat. Als het nodig is, moeten de leraren zelfs in het weekend komen opdraven. Vooral in deze examentijd komt dat voor, de leerlingen worden met alle mogelijke hulp klaargestoomd. Niet zelden doet een leerling twee jaar in één.

“Vroeger hadden we het stigma van een school voor rijkeluiskinderen waar je een diploma kon kopen.“ Volgens Blankestijn is dat veranderd met de komst van de Luzac Colleges in 1983. De schaal waarop Luzac opereert (18 vestigingen, tot 18 leerlingen per groep) en de veel lagere prijzen (vanaf 12.000 euro per jaar) heeft commercieel onderwijs tot een reële keuzemogelijkheid gemaakt, ook voor de niet zeer rijken.

Je moet het kunnen betalen, dat wel. “Maar van de mensen die dat kunnen, zijn er steeds meer die er ook voor kiezen“, zegt Rens Koole, een van de twee directeuren van Luzac. Vaak lukt het met behulp van bijspringende grootouders of een tweede hypotheek op een huis dat flink in waarde is gestegen. Niet minder vaak wordt de opmerking gemaakt: een auto is ook duur. “Het is een keuze voor kwaliteit, dat zie je ook in andere dingen, zoals voedsel en medische zorg.“ Koole denkt bovendien dat de hoge kosten voor kinderopvang ouders vertrouwd heeft gemaakt met het idee dat het niet raar is om veel geld uit te geven voor je kinderen.

Commercieel onderwijs, dat extra duur is door de kleinere klassen en intensieve begeleiding, wordt in het algemeen geheel uit ouderbijdragen betaald. Het ministerie van Onderwijs heeft geen bezwaren zolang de scholen voldoen aan de wettelijke eisen. Maar de scholen ontvangen geen subsidie. Daar klagen de scholen niet over, al zou het volgens sommigen wel redelijk zijn als een leerling die het regulier onderwijs verlaat, het geld zou krijgen dat de overheid daarmee uitspaart, 6.400 euro.

Blijkbaar is er grote behoefte aan dit soort “onderwijs op maat'. Luzac, dat volgend schooljaar ook commercieel onderwijs voor de brugklas aanbiedt, heeft volgens Koole voor het nieuwe schooljaar al tientallen aanmeldingen en honderden aanvragen voor alle niveaus ontvangen.

Op de meeste commerciële scholen hebben ze de aanmeldingen zien stijgen sinds de invoering van de zogenoemde tweede fase in 2000. Financieel directeur Daan Stekelenburg van Stebo (3 scholen, 282 leerlingen): “Het reguliere onderwijs heeft een goed niveau, maar veel leerlingen vallen uit de boot door te weinig contacturen en een te sterk beroep op de zelfstandigheid.“ Dit verklaart overigens ook de grote opkomst van commerciële huiswerkinstituten, die vaak ook behoorlijk aan de prijs zijn.

Ondanks de groei van de vraag hebben commerciële scholen weinig belang bij groter worden. De klanten willen juist kleinschaligheid. De scholen zoeken de vernieuwing meer in het aanbieden van extra's, zoals tweetalig onderwijs.

Duur zullen ze blijven, de commerciëlen. En exclusief ook. Wie op Blankestijn naar de ouderavond komt, ziet daar geen gymzaal vol tafeltjes met leraren met wie je tien minuten mag praten. Aan het water langs de werfkelder word je onthaald op een feestelijke barbecue met een goed glas wijn.

    • Marlies Hagers