Duitse journalisten bespioneerd

De Duitse inlichtingendienst BND mag geen journalisten meer afluisteren en observeren. Ook mag de dienst geen journalisten meer als informant gebruiken.

Met deze richtlijnen reageerde de kanselarij van Angela Merkel gisteren op een ontluikende affaire over de relatie tussen spionnen en pers. De omvang van de affaire is nog niet te overzien, wel werpt een gestage stroom onthullingen vragen op over de werkwijze van geheimagenten én journalisten.

Eind vorig jaar werd bekend dat de BND, op zoek naar lekken in de eigen organisatie, journalisten en schrijvers bespioneerde en als informant inschakelde. In eerste instantie ging het om twee personen. Een journalist met de schuilnaam „Jerez” zou informatie over de werkzaamheden van collega’s aan de BND hebben verkocht. Een schrijver E. ruilde informatie met de BND en kreeg voor zijn werk bovendien giften van de inlichtingendienst. De BND hield haar contactpersoon overigens nauwgezet in de gaten. Zijn woning werd geobserveerd, zijn huisvuil doorzocht.

De werkzaamheden van de Duitse inlichtingendiensten worden gecontroleerd door een speciale commissie van de Bondsdag, die achter gesloten deuren vergadert. De commissie gaf een voormalige rechter opdracht de relatie tussen BND en pers te onderzoeken. Het geheime rapport voor de geheime commissie lekte uit.

In het rapport wordt volgens Duitse kranten wordt een reeks gevallen beschreven waarin journalisten met de BND samenwerkten of waarin de BND journalisten bespioneerde. Zo zou een journalist met de codenaam Dali 860 berichten aan de BND hebben verkocht voor in totaal 300.000 euro.

De BND wilde bovendien alles weten over de bekende journalist Hans Leyendekker, die eerst voor Der Spiegel werkte en nu in dienst is bij de Süddeutsche Zeitung. De inlichtingendienst probeerde te achterhalen waarom Leyendekker van baan wisselde, hoe hoog zijn salaris was en aan welke verhalen hij werkte. Een verslaggever van Focus werd door acht geheim agenten in de gaten gehouden. August Förster van de Berliner Zeitung werd drie jaar, van 2002 tot 2005, geobserveerd. Volgens Förster heeft de BND ook telefoons van journalisten afgeluisterd. Volgens de Süddeutsche Zeitung observeerden geheim agenten ook de hoofdredacteur van Der Spiegel, Stefan Aust.

De BND gaf nog geen commentaar op de zaak.