Twee halfzussen vertolken herinnering kampverleden

Yolande Bertsch (l) en Frédérique Spigt Foto Wim Vogel Vogel, Wim

Theater

Lucy in the sky

Met: Yolande Bertsch en Frédérique Spigt. Regie: Titus Tiel Groenestege. Gezien: 5/5 Theater aan het Spui, Den Haag. Tournee 17/5 t/m 2/6.Info: www.LucyInTheSky.nl. ***

Yolande Bertsch was een van de speelsters van het eerste uur van het legendarische toneelgezelschap Werkteater. In 1975 speelde zij, in het onvergetelijke Avondrood, een bejaarde oude vrouw, bang voor de dood. Nu is het of Bertsch (1942) is teruggekeerd in deze rol met haar aandeel in Lucy in the Sky, een voorstelling met tekst, muziek en zang. Haar tegenspeelster is zangeres Frédérique Spigt, geboren in 1957.

Actrice en zangeres zijn halfzusters van elkaar. Bertsch groeide met haar moeder op in een Japans interneringskamp op Java. Na terugkeer hertrouwde haar moeder met een oersterke Rotterdamse man. Alle herinneringen aan de Japanse tijd, zelfs aan de gelukzalige jaren in het vooroorlogse Indonesië, wilde ze met dit huwelijk uitwissen. De halfzussen wisten allang van het bestaan van moeders kampdagboek. Ze beseften ook dat ze uit twee verschillende werelden komen: de verstilde Indische sprookjeswereld van Yolande, de rauwe Rotterdamse havenstadwereld van Frédérique. In de intieme, per soonlijke voorstelling Lucy in the Sky proberen de halfzussen een brug naar elkaars onbekende verleden te slaan. Het kampdagboek vervult de rol van intermediair. Dit is een mooie vondst. Het geschreven woord verbeeldt het naoorlogse zwijgen, waarin moeder zich heeft gehuld. De passages uit de monden van Bertsch of Spigt, zijn huiveringwekkend.

De voorstelling heeft een sterke therapeutische betekenis. Maar die aanpak wreekt zich ook. Soms maakt zij het te week, te overgevoelig en snak je naar distantie. Het verschil in achtergrond tussen de halfzussen blijkt ook uit het spel. Frédérique Spigt is wars van toneelspel-met-hartzeer. Met haar rauwe, indrukwekkende stem zingt ze enkele liederen, die weinig toegevoegd spel behoeven. De moeder heet Lucy, dus de band met het lied van de Beatles ligt voor de hand. Nu moeder dood is, is zij in ’the sky with diamonds’. Het is jammer dat regisseur Titus Tiel Groenestege niet strenger is geweest. Meer verstilling en suggestie was de voorstelling ten goede gekomen. Dat ik toch geroerd raakte, komt door dit complexe en emotionele onderwerp.

    • Kester Freriks