Tsja, slecht nieuws hoort erbij

Klaas-Jan Huntelaar mag tot verbazing van velen niet mee naar het WK voetbal.

Bondscoach Marco van Basten legde uit waarom.

Klaas-Jan Huntelaar 12 augustus 1983, Drempt Club: Ajax Geen caps, geen goals. Huntelaar speelt later deze maand met Jong Oranje op het EK. Foto Bas Czerwinski 12-05-2006, KATWIJK. KLAAS JAN HUNTELAAR TIJDENS DE TRAINING VAN HET NEDERLANDS ELFTAL. FOTO BAS CZERWINSKI Czerwinski, Bas

Een vrolijke, leuke en evenwichtige voetballer. Zo typeerde Marco van Basten Ajax-spits Klaas-Jan Huntelaar gisteren bij de bekendmaking van de Oranje-selectie. De meest opvallende afvaller had zich een half uur eerder nuchter getoond in het telefonische gesprek dat de bondscoach met hem voerde. „Huntelaar reageerde evenwichtig en verstandig, zoals we hem kennen.”

Zijn reactie mag dan rustig zijn geweest, menig voetballiefhebber zal zich hebben afgevraagd waarom zijn vijftig doelpunten (bij Heerenveen, Ajax en Jong Oranje) in het afgelopen seizoen niet voldoende zijn voor deelname aan het komende WK voetbal in Duitsland. Op verschillende websites stonden gisteren direct na de bekendmaking van de WK-selectie duizenden reacties, voor het merendeel pro-Huntelaar. Anderen geven de bondscoach juist gelijk: scoren tegen Roda JC is nu eenmaal iets anders dan tegen Argentinië.

Iedere bondscoach weet zich gevolgd door miljoenen voetbalkenners. Dat merkte ook Dick Advocaat toen hij bij het EK in 2004 Arjen Robben wisselde: ‘daardoor’ ging de wedstrijd tegen Tsjechië verloren. De discussie over de positie van Mark van Bommel hoeft sinds gisteren niet meer gevoerd te worden: de middenvelder van Barcelona, in de kwalificatiereeks soms buiten de selectie gelaten, zit nu wel bij de laatste 23 spelers.

Van Basten stond uitvoerig stil bij zijn beslissing topscorer Huntelaar (22) niet mee te nemen. „Hij heeft nu eenmaal de pech dat we slechts drie spitsen meenemen. En dan kiezen we voor Dirk Kuijt, Ruud van Nistelrooy en Jan Vennegoor of Hesselink”, aldus Van Basten tijdens de toelichting op zijn keuze. Volgens de bondscoach moet de buitenwereld ook weer niet zo verbaasd zijn. „Drie maanden geleden had niemand Huntelaar nog met het WK in verband gebracht. Zijn tijd komt nog wel.”

Voor Kuijt pleit volgens Van Basten („goed gespeeld tijdens de kwalificatie”) dat hij ook als rechtsbuiten kan spelen, Vennegoor fungeert als ‘breekijzer’ („je moet uiteindelijk iets kunnen forceren”), terwijl Van Nistelrooy „met zijn staat van dienst” een speciale plek heeft verworven. „Ruud heeft veel gescoord voor Oranje.” Met die afwegingen ging Van Basten voorbij aan zijn opmerking, eerder deze week gemaakt bij de training van het Nederlands elftal, dat er niet naar reputaties gekeken zou worden bij de keuze van spitsen.

Huntelaar reageerde nuchter, lotgenoot Barry Opdam was uitgesproken bedroefd. De AZ-speler leek zeker te zijn van een plaats omdat hij met clubgenoot Joris Mathijsen de enige linksbenige centrale verdediger is. Daar komt bij dat hij in de kwalificatiewedstrijden een belangrijke speler was. Zo scoorde hij in de uitwedstrijd tegen Tsjechië. „Hij klonk droevig”, zei Van Basten over Opdam. „Barry heeft de laatste maanden gewoon niet zo goed gespeeld. Hij was er wel helemaal kapot van. Dat kan ik begrijpen.”

Volgens Van Basten zijn er voldoende verdedigers die ook links in het centrum kunnen spelen. Behalve PSV’er André Ooijer is dat de verrassend uitverkoren Johnny Heitinga. De Ajax-verdediger is na een lange vormcrisis bezig aan een sterk seizoensslot en wordt met „zijn opbouwende capaciteiten” momenteel hoger ingeschat dan Opdam.

Een andere verrassing in de laatste linie is de keuze voor Jan Kromkamp van Liverpool. „Hij is een verdediger met dynamiek en een prettige speler om erbij te hebben.’’ Dat de voormalige AZ-speler bij Liverpool vooral op de bank zit, is voor Van Basten geen reden hem af te laten vallen. „Kromkamp heeft redelijk wat gespeeld. Daarover zijn we goed geïnformeerd. En het is natuurlijk wel een hoog niveau bij Liverpool.”

Kromkamp is niet de enige speler die weinig voor zijn club speelt. Om uiteenlopende redenen stonden ook de geselecteerde Rafael van der Vaart, Ryan Babel, Wesley Sneijder, Van Nistelrooy en Robin van Persie langere tijd niet in de basis. In het verleden was voor Van Basten wedstrijdritme een belangrijk selectiecriterium, onder meer rond de – eerder afgevallen – Edgar Davids. „Als het alleen om een paar weken gaat is dat geen probleem. Van Nistelrooy [bij Manchester United uit de gratie geraakt] heeft een seizoen van bijna elf maanden achter de rug.”

Het schrappen van de namen George Boateng en Nigel de Jong zorgde gisteren voor de minste verbazing. Oud-Feyenoorder Boateng, nu actief voor Middlesbrough, legt het af tegen middenvelders als Mark van Bommel, Denny Landzaat, Van der Vaart en Sneijder. Het afvallen van De Jong heeft alles te maken met zijn knie. Onlangs is de clubgenoot van Van der Vaart (HSV) geopereerd en volgens de bondscoach kan niemand zekerheid verschaffen over zijn herstel. „Van der Vaart is [na een enkeloperatie] nog niet helemaal fit en de vleeswond van Kew Jaliens is nog niet genezen. We willen niet te veel risico nemen.”

Huntelaar was niet de enige aanvaller die slecht nieuws te horen kreeg. Romeo Castelen verloor de strijd van Babel, waardoor in de definitieve selectie van 23 spelers nog maar één speler van Feyenoord (Kuijt) zit. En vijf van AZ en Ajax. „We hebben voor Ryan gekozen omdat hij in onze ogen enkele specifieke kwaliteiten heeft.” Babel is meer doelgericht en kan, net als Kuijt, Arjen Robben en Van Persie, ook op de rechterflank spelen. „Voordeel voor Castelen is dat hij nu mee kan met Jong Oranje naar Portugal”, aldus Van Basten. Daar wordt vanaf volgende week om het Europees kampioenschap gespeeld. Bondscoach Foppe de Haan van Jong Oranje kan nu ook beschikken over Huntelaar. „Bij het EK mag hij laten zien dat wij het bij het verkeerde eind hadden.”

Moeite met het overbrengen van het slechte nieuws had Van Basten niet. Gisteren vielen er vijf af, eerder konden Patrick Lodewijks, Ron Vlaar, Edgar Davids, Wilfred Bouma, Urby Emanuelson en Martijn Meerdink hun vakantie gaan boeken. „Het valt mij niet zwaar. Natuurlijk is het geen blije boodschap, voor sommigen zelfs een sportief drama, maar het hoort bij topsport. Je kiest niet op basis van relaties maar op basis van voetbalgegevens.” Dat die voetbalgegevens door iedereen op een andere manier worden geïnterpreteerd, weet hij als geen ander. Met name op het wegsturen van Huntelaar en Opdam is veel af te dingen. „Wij hebben alles zorgvuldig afgewogen en denken dat dit de beste selectie is.”

    • Erik van der Walle