Miljard euro van EU terug naar burger

De korting van 1 miljard euro die Nederland eind vorig jaar heeft bedongen op de afdracht aan de Europese Unie, is vanaf volgend jaar zichtbaar op het loonstrookje.

De ruimte die de lagere afdracht aan Europa schept, zal in mindering komen op de belastingen en premies die burgers betalen. Dit blijkt uit de Voorjaarsnota die minister Zalm (Financiën, VVD) afgelopen vrijdag heeft gepubliceerd. Naar verwachting zal de helft van het bedrag gebruikt worden om de WW-premie te verlagen. Over de aanwending van de resterende 500 miljoen euro zal het kabinet bij de voorbereiding van de Miljoenennota in augustus een besluit nemen. Volgens de Voorjaarsnota is er in augustus in totaal 1,2 miljard euro beschikbaar voor lastenverlichting in 2007.

Eind vorig jaar bedongen premier Balkenende (CDA) en Zalm op de Europese top in Brussel een substantiële korting op de Nederlandse betalingen aan de EU. Hoewel de gehanteerde berekeningen niet eenduidig waren, was onbestreden dat Nederland de grootste ‘nettobetaler’ aan de Unie was.

In de Voorjaarsnota heeft Zalm voorts een subtiele aanpassing van het begrotingsbeleid voor het resterende deel van deze kabinetsperiode vastgelegd. Tot nu toe worden inkomstenmeevallers (hogere belastingopbrengsten dan geraamd) gebruikt om de staatsschuld te verlagen en zijn meevallers bij de uitgaven (lagere dan geraamde uitgaven) beschikbaar voor extra bestedingen. Zalm heeft nu in het kabinet afgesproken dat „uitgavenmeevallers als gevolg van het intreden van een situatie van hoogconjunctuur” niet worden besteed, maar voor vermindering van de staatschuld worden gebruikt.

Het oordeel wanneer sprake is van hoogconjunctuur – een stevig groeiende economie – is aan het Centraal Planbureau.

Met deze aanpassing wil Zalm voorkomen dat zich een herhaling voordoet van de begrotingsontsporing aan het einde van het tweede paarse kabinet. Toen bleef het kabinet weliswaar binnen de ‘uitgavenkaders’, maar gaf het veel meer uit dan voorzien dankzij grote conjuncturele meevallers bij de inkomsten en uitgaven. De omslag van de conjunctuur in 2002 leidde tot een snel oplopend tekort en drastische bezuinigingen bij de start van het kabinet-Balkenende II. Economische adviseurs hebben het kabinet aangeraden om het begrotingsbeleid minder conjunctuurgevoelig te maken.