‘Ik vroeg mijn broer, de beste musicus’

De nieuwe cd van The Fiery Furnaces gaat over de wereld van een dromerig meisje. Eleanor Friedberger vindt het prima, zolang ze die teksten maar niet zelf hoeft te bedenken.

De leden van van de Amerikaanse band The Fiery Furnaces zijn nogal familieziek. Niet alleen bestaat het duo uit een broer en zus, Matt en Eleanor Friedberger, voor hun vorige cd vroegen ze ook nog hun grootmoeder om teksten over haar leven te debiteren.

Rehearsing My Choir (2005) werd geen commercieel succes, en voor de nieuwe cd verzocht de platenmaatschappij vriendelijk of er weer een jongere stem kon worden ingezet. Dat waren de Friedbergers toch al van plan. Ze wilden deze keer juist een plaat maken over de belevingswereld van een tienermeisje dat wegdroomt bij de piano, vertolkt door Eleanor.

Bitter Tea, de cd die nu hieruit is voortgekomen, is niet zoet of meisjesachtig. Hij is wel alles wat een zestienjarig meisje op haar best kan zijn: levenslustig, eindeloos sierlijk en teer. Matt maakte de muziek en schreef de teksten, Eleanor zong. Samen zaten ze vorige winter een maand in de studio, ergens aan een meer buiten woonplaats Chicago.

,,Ik zat de hele dag non-stop te klooien in de studio”, zegt Matt. ,,Eleanor ging af en toe langs het meer lopen. Dat was nuttig, ze bracht voor mij de buitenwereld weer even binnen. Verder deed ze typische Eleanor-dingen.”

Eleanor: ,,Hoezo typische Eleanor-dingen? Ik was aan het breien. Ik heb daar mijn eerste brei-experimenten gedaan; twee sjaals.” Ze buigt zich voorover en trekt aan haar blauwe afzak-laars - de laars die onlangs vereeuwigd werd door vriend Alex Kapranos in het lied Eleanor Put Your Boots On, voor de tweede cd van zijn band Franz Ferdinand.

The Fiery Furnaces bestaan pas sinds een jaar of vier, maar ze hebben al verschillende muzikale gedaanten doorlopen. Eerst werden ze aangezien voor een White Stripes-achtig rockduo; vervolgens werden ze conceptueel - met oma - en in hun nieuwste vorm zijn ze muzikale tovenaars die alles in het werk stellen om het ‘verhaal’ zo duidelijk mogelijk te illustreren.

Op Bitter Tea werd de piano gekozen om de gemoedstoestand van een adolescent te vertolken. Iedere partij is meerdere keren opgenomen, en voor elke opname bewerkte Matt de snaren met tape, of andere dempers. Zo kregen de ‘lagen’ steeds een andere klank, die later, eenmaal samengevoegd, een spookachtig zweverig effect zouden geven. „Het is maar goed dat we met zijn tweeën zijn. Wij hoeven nooit een hele band tevreden te houden. Als we even geen zin hebben in een drummer, gebruiken we gewoon een drummachine”, zegt Matt.

Zo werd Bitter Tea geen ‘rock-plaat’ maar ook niet te doordacht. Integendeel, dit is balsem voor de ziel, juist door de liefdevolle aandacht die te horen is in de muziek, en in Eleanors precieuze, Britse (vader Friedberger komt uit Engeland) dictie.

Eleanor zingt over haren borstelen, jongens, en feestjes. Zoals in het walsje I’m In No Mood: ‘I was so drunk last night/ I didn’t even undress for bed.’ Matt schreef de teksten. ,,Ik heb me ingeleefd in een dweperig meisje. Dit meisje is precies tegenovergesteld aan hoe Eleanor vroeger was. Eleanor was sportief, had veel vrienden en was stoer. Het meisje op de plaat droomt daar alleen maar van. Vandaar dat ze zo overdreven doet. Eleanor: ,,Ik schrijf ook, maar voor dit soort sentimentele teksten zou ik me schamen. Ik vind het prima om te zingen over sweetheart en black hearted boys, als ik het maar niet zelf hoef te bedenken.”

Getuige de groepsnaam en cd-titel hebben de twee een voorkeur voor kleinschalige onderwerpen. Matt knikt: ,,We houden van concrete, duidelijke titels en thema’s.” Eleanor: ,,In New York zagen we overal posters van de nieuwe cd van Oasis: Don’t Believe The Truth. Dat is mij te hoogdravend.”

Woensdag treedt Fiery Furnaces op in Paradiso. Dan zijn ze met zijn vieren, een ‘rockband’, zoals ze zelf zeggen.

Eleanor: ,,Live moet je met andere dingen rekening houden, dan op cd. In de clubs waar wij altijd spelen is het lawaaiig, mensen praten en drinken. De muziek van Bitter Tea is te subtiel om live te brengen. We vinden het ook niet nodig: dit hebben we gedaan. Nu kan er weer wat anders gebeuren. Ik houd van harde muziek en gitaren, dus zo doen we het bij de concerten.”

Matt: ,,Het liedje Teach Me Sweetheart bijvoorbeeld, is op de cd heel teer en priegelig. Live is het een mid-tempo rocknummer, Eleanor speelt Creedence Clearwater-achtige gitaar.”

De samenwerking tussen Matt en Eleanor begon toen Eleanor toch besloot dat ze zangeres wilde worden. Ze vroeg de ‘beste muzikant die ze kende’: haar broer. Het is een goede combinatie, zegt ze. „Als je met andere jongens in een band gaat spelen, worden ze toch altijd verliefd op je. Dat werkt niet. Met je broer heb je daar geen last van.”

Matt: „Veel muzikanten in bands krijgen problemen omdat ze snel beledigd zijn door elkaar.” Eleanor: ,,We zijn het gewend, we hebben ons hele leven al ruzie.”

Bitter Tea is nu uit (rtradcd245). The Fiery Furnaces spelen 17/5 in Paradiso, Amsterdam.