Geen mobieltjes, maar tijd om te denken

De Taizé-gemeenschap ontving zaterdag de prijs voor de vrijheid van godsdienst.

Het Franse klooster heeft ook op Nederlandse jongeren een grote aantrekkingskracht.

De Taizé-beweging in Middelburg. In het midden knielt broeder Aloïs. Foto Bas Czerwinski 13-05-2006, MIDDELBURG. FRERE ALOIS, MIDDEN, VAN DE TAIZE COMMUNITY GAAT VOOR IN GEBED IN DE NIEUWE KERK VAN MIDDELBURG. FOTO BAS CZERWINSKI Czerwinski, Bas

Aan het einde van de gebedsdienst, als alle zevenhonderd christenen een brandend kaarsje in de hand hebben, staan vier broeders in witte pijen van hun bankjes op. In stilte schrijden ze de Nieuwe Kerk van Middelburg uit. Aloïs voorop. Buiten wachten gelovigen hem op, om hem te feliciteren: de Franse Taizé-gemeenschap van prior Aloïs ontving enige uren tevoren de Four Freedoms Award voor ‘vrijheid van godsdienst’ van de Rooseveltstichting.

De onderscheiding, uitgereikt in bijzijn van koningin Beatrix, prinses Maxima en premier Balkenende, is mede een hommage aan de vorig jaar vermoorde frère Roger (90), de stichter van de oecumenische broederschap van protestanten, katholieken en anglikanen. Broeder Roger – in zijn lange leven kreeg hij alle mogelijke eerbetoon voor zijn grote inzet voor vrede en verzoening – werd in de hals gestoken door een verwarde Roemeense voor wie, vertelt Aloïs (50) met zachte stem, „wij nog steeds bidden. We vertrouwen de vergeving aan God toe, zoals Jezus Christus aan het kruis God om vergeving vroeg.”

Suzanne van Leusden (20) heeft „best moeite” met die vergiffenis. „Ik weet niet of ik die daad zou kunnen vergeven”, zegt de vrouw uit Nieuwegein. „Wat bezielde dat mens in vredesnaam?” Van Leusden is zaterdag met enkele honderden Nederlandse en Vlaamse jongeren in Middelburg om het winnen van de „prachtige prijs” te vieren. Dat gebeurt met gebed, gezang en gesprekken over „de spirituele wortels” van Middelburg, samen met drie Nederlandse broeders van de Taizé-gemeenschap, die sinds de jaren vijftig een grote aantrekkingskracht heeft op jongeren.

Hoe komt dat? Waarom reizen jaarlijks honderdduizenden, onder wie veel Nederlanders, naar het gehucht Taizé in de Bourgogne om daar een week lang in een primitieve omgeving drie keer daags een gebedsdienst bij te wonen, corvee-taken te doen en aan gespreksgroepen deel te nemen?

De rooms-katholieke Van Leusden bezocht het Taizé-klooster drie keer, en bewaart daar goede herinneringen aan. „Ik vond rust”, legt ze uit. „In Nederland hangt je bestaan van mobieltjes, stress en hectiek aan elkaar. In Frankrijk kon ik nadenken: wat wil ik, wat houdt mijn leven in? Ik heb in Taizé het besluit genomen te stoppen met mijn opleiding.”

Van Leusden is hier met Gert-Jan van de Waal (18), hij behoort tot de Protestantse Kerk in Nederland en was in de meivakantie nog in het Bourgondische klooster. „Het was onwijs, het hele sfeertje. Eenvoudige maar goede maaltijden, en je ontmoet mensen uit heel de wereld, die open staan voor allerlei gesprekken.”

Prior Aloïs van de Taizé-gemeenschap is verbaasd over de komst van steeds meer jongeren. „Wat trekt hen aan in een groep monastiek levende broeders? We weten het niet precies. Maken ze een diepe spirituele speurtocht? Ze zoeken de oplossing vaak niet meer in de traditionele kerken. Misschien ontdekken ze stilte en eenvoud bij ons, bevalt hun het leven op onze camping en in de barakken, waar ze op elkaar zijn aangewezen”, zegt de uit Duitsland afkomstige Aloïs, die vanaf 1974 in Taizé woont.

„Ze willen weten wat de zin van het leven is. Wij geven geen antwoord, we begeleiden alleen. We proberen een betere wereld voor hen te vinden”, aldus Aloïs, die bij de uitreiking van de Four Freedoms van Balkenende hoorde dat de premier in zijn jeugdjaren ook in zijn klooster is geweest.

De Nederlandse broeder Sebastiaan – „in Taizé gebruiken we geen achternamen” – zegt dat er jaarlijks meer dan drieduizend Nederlandse jongeren naar het klooster komen, onder wie steeds meer buitenkerkelijken. „Heel veel van hen zitten gevangen in de jeugdcultuur”, zegt hij, „en lijden onder de hooggespannen verwachtingen van de maatschappij. ‘Eindelijk kan ik mezelf zijn’, hoor ik vaak in Taizé. En: ‘ik hoef niet populairder te doen dan ik ben’. Verder komt soms plotseling verdriet naar boven, dat ze thuis voor zich houden. Dat gebeurt bijvoorbeeld in de tien minuten stilte die elke gebedsdienst kent.”

Rectificatie / Gerectificeerd

In het artikel Geen mobieltjes, maar tijd om te denken (15 mei, pagina 10 en 11) staat dat Suzanne van Leusden “ best moeite “ heeft met die vergiffenis [voor de Roemeense vrouw die frère Roger vermoordde]. En: “Ik weet niet of ik die daad zou kunnen vergeven.“ Dat is onjuist. Van Leusden heeft de Roemeense wél vergeven.