Eenheid van de Kroon en openbaarheid

In een beschouwing over een voorgenomen wijziging van de Wet Openbaarheid in deze krant van 9 mei werd opgemerkt dat `eenheid van de Kroon` een `logische uitzondering` vormt op het algemene beginsel van openbaarheid van bestuur. Is dat nog wel zo logisch?

Kennelijk niet volgens de Tweede Kamer. Deze heeft in januari 2005 een motie-Kalsbeek aangenomen waarin wordt uitgesproken dat ”stukken die voortvloeien uit de uitoefening van de functie van het staatshoofd”, welke op het Koninklijk Huisarchief berusten aan een openbaar rijksarchief dienen te worden overgedragen.

Bij de Kamerbehandeling van de motie werden als voorbeelden genoemd het rapport van de commissie-Beel (Greet-Hofmansaffaire) en brieven van koningin Juliana en prins Bernhard aan president Kennedy, waarin het koninklijk echtpaar een van het kabinet afwijkend standpunt over het Nieuw-Guineabeleid kenbaar maakte. Er bestaat weinig twijfel over dat deze stukken geheim worden gehouden ter wille van de eenheid van de Kroon, omdat een conflict tussen koning en kabinet niet naar buiten mag blijken.

    • Dr. Lambert J. Giebels Breda