Veel schandaalpostzegels uit Holland

Het schandaal rond Spaanse postzegelfondsen raakt ook Nederland. De Spanjaarden waren via de Haagse brancheclub van filatelisten een fervent opkoper.

Voor het juninummer van Filatelie, het lijfblad van de Nederlandse postzegelverzamelaar, zijn deze week drie advertenties geannuleerd. Het is de eerste fall-out van het Spaanse postzegelschandaal in Nederland. En volgens kenners is dit nog maar het begin.

Jarenlang werd het ingetogen vakblad voor filatelisten opgeschud met schreeuwerige advertenties. „Wederom dringend te koop gevraagd: tegen nog hogere prijzen”. Professionele handelaren zochten en kochten. En waar gingen de Nederlandse postzegels naar toe? Voornamelijk naar Spanje, naar Afinsa, het beleggingsfonds dat al haar kantoren deze week op last van justitie moest sluiten in verband met een miljardenschandaal (zie kader).

De basis voor deze handel werd een paar jaar geleden gelegd door enkele bestuurders van de Nederlandse branchevereniging van postzegelhandelaren, de NVPH uit Den Haag. De vereniging, opgericht in 1928, kreeg toen een exclusief recht om Nederlandse postzegels aan de Spaanse postzegelreus Alfinsa te verkopen.

Een opmerkelijke overeenkomst. Brancheverenigingen stappen zelden zelf in zaken. En het contract had louter betrekking op aankopen door de Spanjaarden. Zij verkochten nooit.

De Spanjaarden wilden alleen maar afnemen, zoals zij dat ook deden in Duitsland, in België en in andere Europese landen. En zij betaalden goed, erg goed. Hoe kunnen zij nu zulke goede prijzen betalen, vroeg Jaap de Ruiter van Verzamelaarsmarkt.nl. zich wel eens af. Maar ja, Alfinsa, was een keurig concern dat altijd correct betaalde. Dan moet het wel goed zitten, concludeerde De Ruiter. Wel zorgde hij ervoor dat zijn bedrijf niet te afhankelijk werd van afzet aan de Spanjaarden, want het zat hem toch niet helemaal lekker.

De brancheclub NVPH fungeerde vanaf 2003 als een soort doorgeefluik, een centraal inkoopkantoor, voor Afinsa waarbij leden een paar procent commissie moesten afdragen. De transacties vonden een keer per maand plaats.

Maar, zo benadrukt voorzitter Clemens Kienhorst, de vereniging is niet op winst gericht. „De overeenkomst is in het belang van onze leden.” Afgelopen donderdag heeft de NVHP een bericht gestuurd naar al haar leden (235 beroepshandelaren) waarin gemeld wordt dat de leveringen aan Afinsa zijn gestaakt.

Niet alle leden leverden aan Afinsa. Zeker niet nadat twee jaar geleden de Spanjaarden kritischer werden op de kwaliteit van de geleverde postzegels en steeds meer aangeboden partijen afkeurden. „Toen viel het aanbod wel wat terug”, weet professioneel handelaar De Ruiter. Maar later trok het weer aan. „We konden net als in het begin weer leveren zoveel we maar wilden, soms in één keer voor 50.000 euro. En Alfinsa betaalde een betere prijs dan de kleine handelaren”. Ofwel: je kon je postzegels bij één loket kwijt, en ook nog tegen een betere prijs dan alle tussenhandelaren.

Volgens De Ruiter vitaliseerden de Spanjaarden de Nederlandse postzegelhandel. „De hele markt fleurde de laatste paar jaar op. Ik schoof de partijen zo door. En de particuliere verzamelaar kon zijn zegels altijd wel kwijt bij een van de NVPH-leden.”

Wie wil er in zo’n situatie geen lid worden van de beroepsvereniging? Maar de NVPH hanteert wel een aantal kwaliteitscriteria. Niet iedereen kan zomaar lid worden. Er is uiteindelijk een ballotagecommissie die bepaalt of een handelaar wordt toegelaten of niet.

Leden van het huidige bestuur van NVPH behoren met hun eigen handelsfirma’s ook tot de meest actieve handelaren die met advertenties oproepen doen om postzegels aan te bieden, zo is men in de branche opgevallen. De Ruiter vindt het voor de hand liggen. „Wie het dichtst bij het vuur zit, warmt zich het best”.

Hij maakt zich het meest zorgen over de gevolgen die het Spaanse schandaal voor de Nederlandse markt heeft. Afinsa was een veilig kanaal om je postzegels af te zetten, waar je tegen bovengemiddelde marktprijzen kon verkopen, iets wat bestuurder Kienhorst overigens ontkent. De markt anticipeerde ondertussen op die prijzen. Veel handelaren sprokkelden series bij elkaar voor de maandelijkse verkoopronde.

De vraag is nu of door het schandaal alle ingekochte postzegels weer op de markt worden geloosd. Een handelaar: „Als dat gebeurt, staat ons een nog veel groter drama te wachten.”

    • Jeroen Wester