Tijdshorizon van politici wordt steeds kleiner

Volgens vice-voorzitter van de Raad van State Tjeenk Willink, heeft sturing van de vraagzijde in plaats van het aanbod de klassieke Weberiaanse overheidsbureaucratie grondig veranderd (Opinie & Debat, 29 april).

Je kunt ook zeggen dat het blinde geloof in de marktwerking bij publieke diensten en producten veel schade heeft aangericht. Het is een gemakzuchtige oplossing die weinig denkwerk nodig maakt: we laten de markt het probleem oplossen. Maar er is geen sprake van een vrije markt als het gaat om gezondheidszorg, onderwijs, Schiphol, elektriciteit en water. Die kunnen niet `in` een markt `gezet` kunnen worden zoals cola. Anders dan bij cola gaat het om vitale voorzieningen die over zeer lange tijd gegarandeerd moeten zijn en die immuun moeten zijn voor modeverschijnselen. Cola kun je wel even missen, water niet. Een ander verschil is dat bijvoorbeeld McDonald`s zich niet bekommert om consumenten zonder geld. Een overheid heeft wel als plicht te zorgen voor onderwijs of woonruimte voor burgers die dat niet kunnen betalen.

Tjeenk Willink noemt verder de verzwakking van het primaat van `het politieke`, het gebrek aan een duidelijke visie op de maatschappij en de politieke verantwoordelijkheid daarvoor. Bijkomend probleem is dat de huidige tijdshorizon van politici ongeveer even kort is als de tijd die verloopt tussen het eten van een hamburger en het krijgen van trek in de volgende. Belangrijk is een optreden in Netwerk en de polls van vandaag. Dus bemoeit iedereen zich met de 80 kilometer rond de grote steden. Lekker makkelijk. De echte vraag is hoe je de automobilist definitief in de trein krijgt. Daar is visie voor nodig, politieke moed en lak aan de polls.

    • Johan van Wijk