Met moeder naar Riga, Letland

Speciaal voor Moederdag: moeder Ine Poppe reist met zoon Zoroaster Feigl naar Letland. Moeder en zoon doen verslag

SAMEN OP DE FOTO: Moeder & zoon Ine Poppe en Zoro (r) in Riga Zoroaster Feigl

MOEDER VERTELT:

Moeder (45 jaar) en zoon (22 jaar) gaan op reis. Veel twintigers wonen nog thuis, veel moeders van begin veertig zitten in de kleuters, althans dat zie ik om me heen. Zoro(aster) woont al een paar jaar op zichzelf en studeert aan de kunstacademie. Toen hij het huis uit was, knetterde het in mijn hoofd. Nu ben ik er langzaam aan gewend dat hij elders vertoeft. Bovendien kunnen we samen op reis.

Waarheen voert onze tocht? In ieder geval naar een stad want we gaan ‘iets cultureels’ doen. Allerlei namen passeren de revue: Berlijn? „Nee mam, daar ga ik al met mijn vrienden heen.” Barcelona? „Dat is wel leuk maar wie kennen we daar?” Parijs? „Is het Oostblok niet interessanter?”

Zoro heeft net de kunstacademie Wit-Rusland bezocht en is sindsdien geïnteresseerd in de Baltische staten. Uiteindelijk wordt het: Riga, Letland. Daar ken ik een paar mensen die wat leeftijd betreft tussen ons inzitten: een goudsmid met een reclamebureau, zijn vrouw is advocate. Ze hebben twee kleine kinderen, dus besluit ik logies elders te zoeken. Het wordt een youth hostel: goedkoop, rustig en schoon. In de online reservering is iets mis gegaan: we krijgen bij aankomst een kamer met een tweepersoonsbed. Ik vind het wel gezellig in één bed te slapen en zoon vindt het niet erg maar hij zorgt wel dat hij dichtbij de bedrand ligt.

Tijdens de eerste wandeling blijkt dat mijn zoon zich de plattegrond van de stad al heeft eigen gemaakt en van alles weet te vertellen over de gebouwen en de geschiedenis van de stad. Hij voert me mee naar de centrale markt (Centraltirgus), gevestigd in een vijftal hallen die ooit dienst deden als hangars voor Zeppelins. We struinen door bergen vis, groente en fruit. Russisch is de voertaal en Zoro koopt een paar handgebreide sokken van een geschrompeld vrouwtje dat uit dankbaarheid zijn handen kust.

Voor vertrek heb ik allerlei artistieke types gemaild en met zoons mobiel bel ik er een aantal om een afspraak mee te maken. We bezoeken kunstenaars in een galerie op het water; krijgen een rondleiding in de haven waar een broedplaats wordt gebouwd; praten met de directeur van een nieuw mediacentrum; ontmoeten een Letse muzikant en radiomaker.

,,Leuk mam, dat je dat allemaal geregeld hebt”, vindt mijn zoon. De Letse goudsmid en zijn advocate nemen ons mee. We ontmoeten de moeder van een Letse vriendin in het Nationale Theater, waar we achter de schermen mogen kijken (en goedkoop eten in de bedrijfskantine). Ze is een magere dame in een leren broek, een grimeuse, en ze vertelt in een kleine ruimte vol pruiken: „Ik werk hier al twintig jaar en heb alle winden mogen meemaken. Willen jullie zo via de zij-ingang de voorstelling zien? Het is wel in het Lets. Hoe oud ben jij? Gut, toen was ik al oma!”

Als we later op de avond uitgaan van de ene club naar de volgende, val ik om drie uur ’s nachts om van moeheid. In het café danst voornamelijk jong volk. Dat drinkt wodka en zingt met de muziek mee in, het Lets, in het Russisch. Mijn zoon flirt met een meisje dat niet geloven kan dat hij met zijn moeder uitgaat.

De volgende dag worden we meegenomen naar het strand. De wind snijdt en het is ijskoud. Wij zijn stomverbaasd want hebben nog nooit een bevroren zee gezien. Een grote ijsvlakte bedekt met sneeuw, spierwit. Zoonlief loopt naar een wak en proeft het water: het is inderdaad zout. Dan pakt hij mijn fototoestel, slaat zijn arm om me heen, geeft me een zoen en zegt: „Kom mam! Samen op de foto. Voor later!”

ZOON VERTELT:

Samen met moeder op reis. Het samen op vakantie gaan is een thema dat al lang speelt. Sinds de dag dat ik het huis uit ben, moeten we opeens samen dingen doen. Een volwassen reisje van moeder en zoon, maar dan als vrienden. Moeder wil wel naar de zon, ik liever naar de kou. Met mijn moeder op reis vind ik hartstikke leuk, maar ik ga niet met haar op het strand liggen. Er zijn grenzen.

Een stad is vele malen leuker wanneer je met locals optrekt, daar zijn we het over eens. Ik wilde graag naar Oost-Europa, dus boekte Ine een ticket online en een youth hostel. Ine heeft iedereen die ze maar kende gevraagd naar contacten in Riga. Gewapend met een enorme adressenlijst stapten we dus het vliegtuig in. Onderweg heb ik de lokale geschiedenis nog even doorgenomen en zo stonden mijn moeder en ik dan in de natte sneeuw van Riga.

Bij aankomst worden we onverwachts opgewacht door Peteris, een goudsmid met reclamebureau, die ons in zijn autootje naar de stad brengt tot aan de deur van het hostel. We checken in, en ontdekken dat we het bed moeten delen. Vanuit het hostel gids ik mijn moeder een rondje door de stad. De in het vliegtuig vergaarde kennis komt meteen goed van pas.

We zien de Zeppelin-hallen die nu fungeren als overdekte markt. Lopen langs de bevroren rivier. Vanaf de brug over de bevroren rivier zien we Russische teksten en swastika’s die in de sneeuw zijn getekend. Het vrijheidsmonument is die dag – bevrijdingsdag – afgesloten vanwege de controversiële viering door extreem rechts.

We gaan op bezoek bij Peteris. Zijn atelier is gevestigd in een oude fabriek die nu wordt gebruikt door kunstenaars. Samen met zijn edelsmid-assistent en een andere jongen uit z’n atelier gaan we naar een cafeetje in Arabische stijl met lounge banken en grote kussens. We roken waterpijp en kletsen over kunst en moeders.

De verschillende afspraken die Ine had geregeld waren een verrassing. Heel cultureel Riga gingen we door, langs drijvende galerieën, werkplaatsen en de oude haven van Riga. Hoewel ik m’n ogen uitkeek, voelde ik me toch weer het jongetje dat op sleeptouw wordt genomen door z’n moeder. Moeder vertelt overal trots over mij, haar zoon, en dat ik met haar mee ben. Ik sta er glimlachend bij.

Wanneer we later het nachtleven induiken draaien de rollen langzaam om. Nu vertel ik vol trots over mijn moeder, dat zij met mij mee wil en hoe stoer ze wel niet is. Dat ze kan doorgaan voor een vriendin van me, zo jong en wild is ze. We drinken wodka en dansen, terwijl Ine maar blijft zeggen dat ze hier eigenlijk te oud voor is. Terug op ons kamertje in het youth hostel spreken we de avond nog even na.

Ine slaat haar armen om me heen en geeft mij een knuffel, waarop ik zeg: „Ik vond het heel gezellig maar nu weer terug naar jouw kant van het bed.”

Moeder Ine Poppe en zoon Zoroaster Feigl praten mee tijdens de talkshow: ‘De Moeder van de Kunstenaar’ op zondag 14 mei op de Kunstvlaai 16u, Westergasfabriekterrein, Amsterdam. Gastheer F. Starik