Malle rijsttafel

Nodig: 1/2 blok tempé; 1 teen knoflook; een beetje azijn; een snuifje zout; 3 eetl. bakolie; 1 lombok (rood pepertje); 1 theel. gula jawa (Javaanse suiker); 1 theel. bruine suiker

De moeder van Hoesein W. Djajadiningrat, schrijver van het kookboekje Eigen Wijze Recepten was de dochter van vorst Mangkoenegoro VII. In het aan haar opgedragen boekje worden de recepten, afkomstig uit de hofkeuken van Solo, aangevuld met commentaar, herinneringen en anekdotes. Ibu, gewend aan meisjesbedienden en personeel in de keuken, bemoeide zich met de receptuur en de bereiding. Op verzoek van zoon Hoesein heeft ze later haar recepten opgeschreven.

Een fragment én een recept uit dit kook- en leesboek, dat onlangs bij uitgeverij Conserve verscheen, gaat over de in ons land nog steeds zeer populaire rijsttafel. „De rijsttafel is een creatie van de Nederlanders in ‘den Oost’ ofwel in de koloniale tijd.” In het grote Hotel Des Indes in het toenmalige Batavia was de daar opgediende rijsttafel een bijzonderheid. Het was een idee van de moeder van de schrijver Rob Nieuwenhuys (zijn echte naam was Breton de Nijs), zoon van de directeur van het Hotel Des Indes. In het vroegere Indië kwamen de ‘jongos’ in een lange rij van wel twintig in aantal de eetzaal binnen. Voor zich uit droegen zij een blad waarop een speciaal gerecht dat aan de gasten één voor één werd aangeboden. Stel u voor dat u in Nederland een maaltijd wordt aangeboden van twintig gerechten, waarbij de Nederlandse keuken in zijn geheel aan bod zou komen: zoute haring, boerenkool met worst, hutspot, stamppot met raapstelen, biefstuk met gebakken aardappeltjes, spruitjes enz.

Een recept voor een snack uit Eigen Wijze Recepten voor een Indonesische snack, tempé kering. Koop tempé van goede kwaliteit en ook de andere ingrediënten bij een toko. Snijd de tempé in kleine korte reepjes, druppel er wat azijn over, strooi er wat zout op en meng goed door elkaar. Laat goed intrekken en bak in de hete olie. Snijd de lombok, waarvan de zaadjes verwijderd worden, in schuine, smalle stukjes die met de knoflook, de suiker en gula java, die met wat water vloeibaar is gemaakt, wordt fijngewreven. Roerbak de voorgebakken tempé met het lombok-mengsel in een klein beetje olie in de wadjang op een vrij laag vuur. De kleverige tempé kan eventueel in een goed afgesloten (plastic) doos worden bewaard.

Anne Scheepmaker