Komisch klussende klunzen

Buurman & Buurman (Video / Film Express)Films: *****Extra’s:

Mmmh. Aha. Zozo. Eh. Huhuh. Het zijn echte mompelaars, Buurman en Buurman, de twee klunzende doe-het-zelvers uit de Tsjechische poppenanimatieserie Pat a Mat… a je to! (‘en dat is dat’). Ooit heetten ze toepasselijk De twee stuntels, op televisie gebracht door de NCRV. Maar sinds Kees Prins en Simon van Leeuwen hun stemmetjes inspraken, groeide de serie als Buurman & Buurman uit tot een van de populairste VPRO Villa Achterwerk-programma’s. Niet slecht voor twee onhandige monkelmannetjes, die al uit 1976 stammen, zo ongeveer uit de tijd dus dat de meeste ouders die nu jonge kinderen hebben, zelf tot de doelgroep behoorden. Dat verklaart in ieder geval waarom de serie ook bij volwassenen zo mateloos populair is. Nostalgie in verbleekte jaren zeventig-tinten. Maar verder valt het met de sleetsheid van de twee wel mee.

Ze zijn onweerstaanbare oenen, vertederend en komisch, reuze herkenbaar voor iedereen die ooit een gereedschapskist in zijn handen heeft gehad, en nog ietsje meer voor degenen die dat ding met twee linker handen hebben proberen open te maken. Zouden de twee vrienden Lubomir Benes en Vladimir Jiranek die de serie in 1976 bedachten, zich tijdens het in elkaar knutselen van de poppenhuisgrote decortjes ook wel eens zo gevoeld hebben? Want dat is de pointe van elke aflevering: kleine ongemakken met grote gevolgen. Kapotte kachel wordt open haard. Vloertje leggen wordt vloertje breken. Beetje behangen wordt deuren en ramen kwijt. Gezellig tuinieren wordt modderboel. Dat gebeurt met tien centimeter hoge poppetjes en volwassen mannenhanden toch al snel. Zo’n beetje alsof je een steentje in je schoen hebt dat je eruit wilt schudden en dat je dan daardoor de ondergang van de aarde veroorzaakt.

Buurman en Buurman (in Zwitserland ‘Sepp und Heiri’, in Brazilië ‘Zeca e Joca’ en in Finland de ‘Hupsis’) zijn een ramp in eigen (en elkaars!) huis. Goede bedoelingen met overdadige resultaten, of kleine problemen met enorme oplossingen, zo zou je hun avonturen kunnen samenvatten. Zij zijn nou van die types in wier hoofd het niet eens opkomt dat Mohammed ook zelf naar de berg kan gaan. Nee, leuk, een hele berg verslepen! Dat is pas je ware.

Zou je dvd’s ook grijs kunnen draaien? Dan gaat dat vast gebeuren met de drie dvd’s van Buurman & Buurman die de komende maanden in etappes gaan uitkomen. Bij de VPRO is al een verzamelbox verkrijgbaar. Voor leuke extra’s over doe-het-zelven met huisraad moet je uitwijken naar de Zwitserse fansite http://www.patandmat.net/. Daar zijn onder meer reclamefilmpjes te zien van de Sloveense kluswinkel Merkur, waarin het duo optreedt. En een making of die duidelijk maakt dat het gestuntel van de twee in schril contrast staat met het enorme vakmanschap (Tsjechië heeft op het terrein van de animatiefilm een naam hoog te houden) waarmee de filmpjes ook nu nog gemaakt worden. Het maken van stop motion poppenanimaties is sowieso tijdrovend: elke beweging wordt in tientallen partjes verdeeld en stapje voor stapje gefilmd.

A je to!

Dana Linssen

    • Dana Linssen