‘Eerst tokkelen, dan tekst’

Singer-songwriter José González brak door toen zijn nummer Heartbeats in een reclamespotje gebruikt werd. „Bands willen soms liever een reclamedeal dan een hit.”

José González Foto Lex van Rossen GRONINGEN, 13-1-2006. JOSƒ CONZALES FOTO LEX VAN ROSSEN Rossen, Lex van

De Zweeds-Argentijnse singer-songwriter José González kwam met zijn ijle versie van Heartbeats terecht in een veelbekeken reclamespotje van Sony en haalde er vervolgens een onverwachte, vette hit mee.

De regisseur van het reclamefilmpje in kwestie, waarin hij duizenden gekleurde balletjes door de hellende straten van San Francisco liet rollen, wilde per se dat nummer en wel in de uitvoering van González – het origineel is van het Zweedse electroduo The Knife. ,,Dat heeft mijn carrière in een stroomversnelling gebracht”, zegt González. ,,Mijn muziek is niet direct commercieel, maar op deze manier krijg ik veel aandacht. Ik kan me goed voorstellen dat sommige bands tegenwoordig meer gespitst zijn op een reclamedeal dan op een hit. Er zit wel een risico aan: je moet uitkijken dat je niet al te veel met zo’n commercial geassocieerd wordt. Anderzijds is het lastig om weer terug te gaan de positie van alternatieve artiest die je voor zo’n rare reclamehit had.”

José González voelt zich ,,bijna helemaal Zweeds”, zegt hij, aan de maaltijd in een café in Groningen. Hij werd geboren in Gotenburg, maar zijn ouders stammen uit Argentinië. Ze ontvluchtten hun vaderland na de militaire staatsgreep van 1976, omdat met name zijn vader politiek actief was in de studentenbeweging.

Hij kreeg de Spaanse taal van huis uit mee, net als een grote liefde voor de muziek van het hele Latijns-Amerikaanse continent. ,,Vooral de subtiliteiten van de Braziliaanse muziek waren aan mij besteed. En in mijn jeugd was de Cubaanse zanger Silvio Rodríguez een grote invloed. We luisterden thuis veel naar zulke muziek. Dat was vast anders geweest als mijn ouders geen Argentijnen waren.”

Rond zijn vijftiende begon González zich te bekwamen op de akoestische gitaar, maar hij begon ook te bassen in lawaaiige punkbandjes. ,,Er zitten nog steeds elementen van die harde muziek in mijn werk. Mijn liedjes zijn vaak gebaseerd op herhaling; misschien heb ik dat aan dat geram op de bas in die punkbandjes overgehouden. Maar ik luister ook veel naar bands als Tortoise en Joy Division, en naar dansmuziek.”

Gonzalez’ muziek klinkt op het eerste gehoor spaarzaam simpel, maar is in werkelijkheid rijk aan nuances. Vooral zijn gitaarspel kent een meeslepende complexiteit. Volgens González is dat deels te danken aan de privélessen op de klassieke gitaar die hij jarenlang volgde. ,,Daardoor, en door mijn liefde voor de harmonisch rijke Braziliaanse bossanova, heb ik geleerd om gecompliceerde patronen te spelen en tegelijk te zingen. De gitaar moet op zichzelf kunnen staan, zonder andere instrumenten. Ik schrijf mijn liedjes ook op de gitaar: ik tokkel een eind weg, in verschillende stijlen, er doemt een keer een melodie op, en dan volgen de woorden. Als het resultaat goed genoeg is voor mijn dictafoon, kan het ook op de plaat.”

González’ debuutalbum Veneer is in de rest van Europa nog niet zo lang uit, maar thuis in Zweden is het album al drie jaar op de markt. ,,En zelfs toen waren de meeste liedjes al een paar jaar oud. Toch heb ik sindsdien nog niet veel nieuwe liedjes geschreven. Ik werk vrij traag, ik moet er echt de tijd voor nemen en rustig in mijn eigen omgeving zitten. In die zin staat mijn succes in de weg van de creativiteit. Muziek begon voor mij als hobby, en nu heeft het niet meer de recreatieve werking die het vroeger had. Maar ik heb gemerkt dat ik niet veel andere hobby’s heb, behalve Ali G. kijken.”

José González: Veneer (Agenda/Peacefrog, distr. Lowlands). Optreden: 15/5, Paradiso Amsterdam (uitverkocht).

    • Jacob Haagsma