Seks in kelderbox normaal, maar niet voor Breezer

Volgens de GGD zouden meisjes in de Bijlmer al voor een Breezer seks hebben. Onzin, zeggen velen, de moraal is losser, maar van prostitutie is geen sprake.

Vorig jaar, toen ze dertien was, ging ze voor het eerst met een jongen naar bed. Verliefd was de Surinaamse uit Amsterdam Zuidoost niet. „Wel nieuwsgierig.” Ze lacht, draait even met haar vingers in haar vlechtjes en zegt: „Ik voelde er eigenlijk weinig van, dat komt natuurlijk omdat dat ding van hem nog niet volgroeid was.” Haar vriendinnen knikken begrijpend.

Ze zitten met z’n zevenen in een klaslokaal van het Augustinus College in de Bijlmer. De meiden zijn allemaal rond de veertien jaar oud, zitten op het vmbo en zijn Surinaams, Hindoestaans, Antilliaans en Latino. Seks is geen taboe, ze praten er oprecht en openhartig over. De meiden worden in dit artikel niet bij naam genoemd, omdat de krant ze tegen zichzelf in bescherming wil nemen. Nog niet iedereen heeft ‘het’ gedaan. „Maar het is wel heel gewoon”, verzekert een meisje in joggingpak. Volgens haar doen de ‘chickies’ het net zo vaak als de ‘gasten’. „Ik heb er zelf ook genoeg gehad.”

De seksuele moraal onder jongeren in Amsterdam Zuidoost zorgt voor controverse. Seks wordt laagdrempeliger: wisselende contacten, oppervlakkig en snel. Bewoners uit de Bijlmer maken zich er zorgen over. Zeker sinds het onderzoek van de GGD dat in februari verscheen. Jonge ‘veldwerkers’ gingen voor de GGD op onderzoek uit en kwamen tot de conclusie dat meisjes seks hebben tegen beloning. De tieners zouden genoegen nemen met een telefoonkaart, een Breezer of een hamburger. Sommige vragen geld. Bovendien zouden ze zich uitleven in kelderboxen of op zogenoemde kabula-feestjes met opzwepende muziek.

Onderzoeker Arnoud Verhoeff van de GGD stelde vorige maand een bomvolle zaal met buurtbewoners en ouders gerust. Verhoeff nuanceerde het onderzoek en liet weten dat seks voor een ‘mazzeltje’ niet op grote schaal voor komt. „Het gaat niet om duizend en ook niet om honderd meiden, maar om een aantal.” Volgens Pieter Litjens, bestuurder van het stadsdeel Zuidoost, is er door het onderzoek een onterecht beeld ontstaan. „Het is niet zo dat elke meid in Zuidoost van zestien voor een Breezer d’r broek uittrekt.” Olivier Duthil van de zedenpolitie in de hoofdstad: „Tienerprostitutie komt vrijwel niet voor”. Maar hij leest aan de straatcultuur wel af dat „de seksuele moraal in de Bijlmer afglijdt.”

Op het Augustinus College in de Venserpolder in Zuidoost weten de biologieleraren dat allang. Sofia Hadouch (31) vertelt dat de meeste meisjes rond hun twaalfde worden ontmaagd. Biologieleraar Roy Birjmohun (52) weet dat „tieners alles normaal vinden: onveilige seks, wisselende contacten en vreemdgaan.” Maar seks voor een beloning komt volgens hen bijna niet voor. „En wij zouden het echt wel weten, ze vertellen ons werkelijk alles.”

De leerlingen van het Augustinus College hebben gehoord van het GGD-onderzoek, maar seks in ruil voor een Breezers is „geroddel”. Wel weten ze van seks in kelderboxen. „Dat doet iedereen, omdat het thuis niet mag.”

In die tien jaar dat Birjmohun lesgeeft op het vmbo, is één keer een meisje in handen gevallen van een ‘loverboy’. Hij gaf haar mooie spullen die ze later moest terugverdienen. Bij Hadouch zat een illegaal meisje in de klas van wie ze via via hoorde dat ze wel eens seks had voor geld. Het viel de Marokkaanse lerares ook op dat een andere leerling altijd verkering had met oudere jongens.

Seks is thuis vaak onbespreekbaar bij de vmbo-leerlingen. Op school krijgen ze seksuele voorlichting in de tweede, derde en vierde klas. Hadouch is net aan de les ‘voortplanting’ begonnen. Aan haar klas vraagt ze waar de leerlingen aan denken bij het woord seks. Een jongen steekt zijn hand op. „Lekkere standjes, juffrouw”, antwoordt hij. Een Hindoestaans meisje met twee vlechtjes denkt aan mooie mannen. „Met mooie lange vingers die je diep in je kan stoppen.” De klas lacht.

De biologielerares zegt tegen haar klas dat er ook jongeren zijn die seks hebben omdat ze geen ‘nee’ durven te zeggen. De leerlingen zijn stil. „Hier ligt een groot probleem”, zegt Hadouch na de les. Birjmohun: „Ze laten het gebeuren. Ik zeg tegen ze: jij bepaalt of je gaat liggen of bukken, niemand anders.” De tieners zelf weten eigenlijk niet waarom ze makkelijk seks hebben. „Misschien omdat het erbij hoort als je een vriendje hebt?”

De volgende les zal Hadouch besteden aan voorbehoedsmiddelen. „Veel doen het onveilig. Omdat het thuis onbespreekbaar is, zijn de meiden veelal niet aan de pil. Een condoom te voorschijn halen, durven ze niet.” Laatst klopte een meisje aan bij Birjmohun, ze had jeuk. Hij stuurde haar naar de schoolarts, die verwees door naar de GGD. „Ze had chlamydia, de vierde al dit schooljaar. Ik zei nog: hoe krijg je het voor elkaar?” Meisjes die abortus laten plegen, soms wel twee keer, kent Birjmohun ook. „Het is heel triest.”

De biologieleraar denkt dat de seksuele ontwikkelingen niet nieuw zijn. „Tien jaar geleden kwam dit ook voor. Alleen praten de jongeren er nu open over, en dat is wel een trend van de afgelopen jaren.” De losbandigheid is volgens hem niet typisch voor Zuidoost. Onderzoeker Verhoeff van de GGD beaamt dat.

Wel erkent Birjmohun dat „zijn tieners” het moeilijk hebben. Gebroken gezinnen, ouders die veel werken en weinig thuis zijn, tieners die op straat hangen en aandacht willen. „Maar” nuanceert Birjmohun „we hebben ook streng gelovige kinderen op school, hoor. Die doen niet aan seks voor het huwelijk.”

    • Juliette Vasterman