Postzegelplan blijkt piramidefonds

Spanje is in de greep van de grootste oplichtingsaffaire die het land ooit kende.

Beleggingen in postzegels, schilderijen en antiek blijken vals te zijn.

Gedupeerde Spaanse beleggers voor het hoofdkantoor van Forum Filatelico in Madrid. Foto AFP Small investors congregate outside the offices of Forum Filatelico in Madrid, 10 May 2006. Hundreds of thousands of small investors who fell victim to a stamp scam in Spain were rallying Wednesday to try to recover lost savings potentially amounting to billions of euros (dollars). AFP PHOTO/PEDRO ARMESTRE AFP

Manuel Zurdo (71) investeerde 54.000 euro van zijn spaargeld in postzegels. Over zijn investering ontving hij tot nu toe elke maand 80 euro rente, die hij gebruikte als aanvulling op zijn pensioen. Estanislao Gonzalez (47) stortte sinds 2001 elke maand 200 euro in een fonds dat investeerde in postzegels en oude munten. Hij hoopt na tien jaar zijn inleg terug te krijgen, vermeerderd met 50 procent rente. Althans, dat is hem beloofd.

Maar de kans dat de twee Spanjaarden iets van hun investering terugzien, is klein. Twee Spaanse bedrijven, die beleggingsfondsen aanbieden met postzegels, schilderijen en antiek als onderpand, blijken daarmee op grote schaal gefraudeerd te hebben. Het lijkt erop dat een deel van de aankopen nooit is gedaan en bestuurders er nu met de inleg vandoor zijn.

Spanje is al enkele dagen in de greep van de fraude-affaire, die alle andere zwendel in de rijke oplichterijgeschiedenis van het land in omvang lijkt te overtreffen. Bij invallen in de hoofdkantoren van de betrokken bedrijven, Fórum Filatélico en Afinsa, heeft de Spaanse politie tot nu toe negen arrestaties verricht. Bij één van de verdachten thuis trof de politie tien miljoen euro in contanten aan, het hoogste geldbedrag in contanten waar de Spaanse politie ooit beslag op legde.

Het ziet er naar uit dat 350.000 beleggers bij elkaar tussen de 3,5 en 5 miljard euro kwijt zijn. Honderden boze gedupeerden, onder wie Zurdo en Gonzalez, verzamelden zich de afgelopen dagen voor de hoofdkantoren van de twee bedrijven in Madrid, in de hoop informatie te krijgen over hun tegoeden.

Maar de deuren bleven gesloten. “We voelen ons totaal hulpeloos“, zei Gonzalez tegen persbureau AP. “Zodra ze weer open gaan, ga ik mijn geld opnemen. Als er nog geld is, tenminste.“ Zurdo: “Ik hoop dat dit snel opgelost wordt. Als ik mijn geld kwijt raak, sta ik niet in voor wat ik ga doen. Het kan me niet schelen als ik daarna naar de gevangenis moet.“ De Spaanse premier heeft iedereen opgeroepen kalm te blijven.

Volgens de politie hanteerden de bedrijven de klassieke opbouw van een piramidefonds. Beleggers legden geld in, dat ze na een afgesproken periode terug zouden krijgen. In de jaren daartussenin ontvingen ze rente. Maar in plaats van de inleg in zeldzame postzegels en andere antiquiteiten te investeren, werd met de beleggingsgelden die binnenkwamen alleen de rente uitbetaald.

Beleggers kregen de postzegels waar ze in investeerden nooit te zien. Die zouden veilig in de kluis liggen. De politie heeft de kluizen van beide bedrijven inmiddels vergrendeld. Volgens de politie is een deel van de postzegels die er liggen vals. Ook zouden de bedrijven de waarde van een aantal postzegels fors hoger hebben voorgesteld dan die in werkelijkheid is.

Beleggen in postzegels is in Spanje populair, omdat de rente sinds de invoering van de euro scherp is gedaald. Het gevolg was dat spaargeld weinig opleverde, terwijl de postzegelfondsen de afgelopen jaren tot 6 procent per jaar uitkeerden.