Gevangen tussen familie en school

Veel allochtone meisjes leven in angst voor hun familie. ‘Westers’ gedrag wordt afgestraft met mishandeling. Hoog tijd voor aparte opvang, vinden twee Friese hulpverleners.

Angst dat de familie ontdekt dat ze stiekem de straat op gaan, feestjes bijwonen of jongens ontmoeten. Angst dat ze daarvoor zwaar worden gestraft door hun ouders: mishandeling, uithuwelijking, terugkeer naar het land van herkomst of moord.

Als er iets duidelijk wordt uit het boekje Buitengesloten van de Vrouwenopvang Fryslàn, dan is het wel die voortdurende angst waarmee migrantenmeiden in Nederland leven. Volgens de schrijfsters Linda Terpstra en Anke van Dijke, hulpverleners in Friesland, is mishandeling door familieleden een geaccepteerd middel om het verzet van deze meisjes tegen de conservatieve leefregels van hun ouders te breken. Gisteren boden de auteurs hun boekje aan aan minister Verdonk (Integratie, VVD).

Terpstra, directeur van Vrouwenopvang Fryslàn, is er van overtuigd dat veel meer meisjes van niet-westerse afkomst worden mishandeld door hun moeders, vaders, broers, ooms en neven dan we denken. „In tegenstelling tot moorden waarbij eerwaak het motief is, gaat het hier om een verborgen problematiek.” Volgens Terpstra zitten migrantenmeisjes bovendien gevangen tussen twee werelden: de conservatieve wereld van hun ouders en de moderne wereld van school. Dat leidt tot isolement. Terpstra: „Hun ouders vinden Nederland bedreigend en gevaarlijk voor de eer van de familie. En naarmate hun dochters ouder worden, beperken ze hun vrijheid om te voorkomen dat de familie-eer geschonden wordt.” Maar volgens Terpstra wijst ook de buitenwereld deze meisjes af, omdat hun geloof en cultuur als onderdrukkend worden beschouwd.

Terpstra en Van Dijke spraken ook met 61 professionals van hulpverleningsinstanties in Friesland en kwamen tot de conclusie dat die schromelijk tekort schieten in hun taak om migrantenmeisjes te helpen. Ze hekelen de „handelingsverlegenheid” van hulpverleners. Hun verhaal werd ondersteund door allochtone leerlingen die gisteren in Den Haag over hun ervaringen met geweld in de familiekring spraken. Ze vertelden over vriendinnen die op straat leven omdat er geen opvang voor hen is, schoolbegeleiders die verzuimden om bedreigde migrantenmeisjes écht te helpen en ziekenhuizen die geen raad met hen wisten toen ze daar waren opgenomen vanwege een depressie.

Terpstra en Van Dijke pleiten voor een landelijk netwerk van opvanghuizen voor deze meisjes. Bij de jeugdzorg ontbreekt het volgens hen aan relevante kennis en in de vrouwenopvang kunnen ze pas terecht als ze achttien jaar oud zijn. Verdonk zei dat ze niet alle migrantengezinnen in Nederland in de gaten kan houden, maar dat eergerelateerd geweld mede door haar op de politieke agenda is gezet. Wel zegde ze toe dat er geld komt voor de opvang van illegale vrouwen en meisjes die met geweld worden bedreigd.

    • Froukje Santing