Dokter, verspil geen medicijnen!

Jaarlijks verdwijnen honderdduizenden euro's aan medicijnen in de afvalbak.

Als de gezondheidszorg hier zuiniger mee omspringt, kan de zorgpremie omlaag.

Onlangs stond het wéér in de krant, ditmaal De Telegraaf: de medicijnverspilling in ziekenhuizen neemt gigantische vormen aan en jaarlijks worden mogelijk miljoenen euro's weggegooid. Nu is dat mijn stokpaardje al sinds ik de verpleging in ging, 26 jaar geleden. Als jobhopper heb ik bij tientallen instanties gewerkt. Overal hetzelfde liedje. Raar, want we betalen de medicijnen in feite uit eigen zak. Bij doelmatiger gebruik kan de zorgpremie omlaag.

In het Telegraaf-artikel kreeg de farmaceutische industrie de schuld: zij zou te grote doses leveren hetgeen oneconomisch is als lagere doses nodig zijn. De rest van de ampul wordt namelijk weggegooid. Maar in feite zijn de verspilling en de kosten nog veel hoger en hebben ze meer oorzaken. Een aantal voorbeelden.

Een arts ontvangt een kankerpatiënt op het chemotherapieuurtje. De patiënt komt te laat. Het infuus met cytostaticum is al voorbereid - kosten 400 euro, één dag houdbaar. De arts stuurt deze patiënt naar huis omdat hij te laat is gekomen. “Kom overmorgen maar terug.“

Een verpleegkundige die de medicijnen van de patiënt in beslag neemt bij opname om ze in kaart te brengen. De medicijnen gaan een kast in en tijdens opname slikt de patiënt medicijnen van het ziekenhuis. De eigen medicijnen worden niet teruggegeven bij ontslag. Dozen vol staan er in de opslagruimte. De patiënt krijgt wel weer een nieuw recept, ondertussen mopperend dat de zorgpremie alweer is gestegen.

Protocollen die al jaren oud zijn en niet aangepast worden. Bij de afdeling kaakchirurgie waar ik ooit werkte, werd op elk operatieblad standaard hechtmateriaal neergelegd, à 6 euro. Per dag vonden zestig ingrepen plaats, waarbij het hechtmateriaal maar in ongeveer de helft van de gevallen werd gebruikt. Dus 180 euro per dag week in week uit en jaar in jaar uit de afvalton in.

Het moderne baxtersysteem: de apotheek levert medicijnen voor een instelling kant en klaar in zakjes op naam van patiënten. Eigenlijk is dat alleen geschikt voor instellingen met een klein verloop van patiënten. Bij een groot verloop wordt het aantal niet gebruikte zakjes enorm. Gisteren heb ik nog tien tabletten “abilify' in de afvalbak zien liggen, het nieuwste middel tegen schizofrenie, à 14 euro per tablet. En achttien tabletten “zyprexa': 9 euro per stuk. En dit alleen al in de instantie waar ík werk.

Bewustwording is waarschijnlijk moeilijk te realiseren in de arrogante gezondheidszorg. De apotheker vindt het natuurlijk helemaal wel best. Dus: keiharde controle.

Marit van der Eijk is verpleegkundige

In de rubriek De Praktijk staan stukken van persoonlijke toon over een actuele kwestie. Ook een Praktijkstuk insturen? Mail het, maximaal 450 woorden, naar opinext@nrc.nl

Ook een Praktijkstuk insturen? Mail maximaal 450 woorden naar opinext@nrc.nl, onder vermelding van naam, woonplaats en telefoonnummer.
    • Marit van der Eijk