Verwarrende, vreemde korte films

Vlak over de Nederlandse grens zijn de Kurzfilmtage.

Dit festival is een van de best bewaarde geheimen voor de Nederlandse (korte-) filmliefhebber.

Na een paar dagen gaat het duizelen. Was het nou Charlottesville, Peking, Jakarta, Kairo, Rio de Janeiro of Manila (allemaal te zien in het verzamelprogramma Urban Stories)? Was het nou dat filmpje met die geiten (Round Dance of the Goats), met die vissen (Sleep with the Fishes) of met die hazen (Hare)? Was het nou fictie of een documentaire (verwarring over ongeveer vijftig procent van het programma)?

De gisteren afgesloten Kurzfilmtage in Oberhausen, dit jaar voor de 52ste keer vlak over de Nederlandse grens, zijn nog steeds een van de best bewaarde geheimen voor de Nederlandse (korte-) filmliefhebber. Het is niet het soort festival waarvoor films uit de Nederlandse serie Kort! worden geselecteerd. Die zijn in de ogen van directeur Lars Henrik Gass en zijn team veel te conventioneel. Andere Nederlandse films kozen zij wel, zestien in totaal.

In competitie: The Agony of a Table and Two People van Marianne Theunissen en Chris Baaten, een dans van een man en een vrouw in hun omgang met de structuren en patronen in hun interieur. Nevel van Bernard Lier, subtiel gefilmde en gemonteerde restbeelden van wat in je fantasie een detectiveverhaal kan worden. Of Godsberg van Fred Pelon, een ‘experitorische’ film over een voormalige nazi-camping in Nederland.

In zijn gepassioneerde openingstoespraak, die gewoontegetrouw politiek getint was, stelde Gass vorige week dat hij films selecteert die „de wereld net zo complex voorstellen als zij is”. „Mensen verdienen een betere filmcultuur dan de tandenloze producties die men hun placht voor te zetten. Dat is geen kunst, maar vrijetijdsbesteding.” Hoe onbegrijpelijker films zijn, hoe liever het hem is. „Wat ik in de kunst niet begrijp, zijn de dingen die ik in het leven ook niet begrijp, maar dat zijn meestal de vragen die je aan het leven niet durft te stellen en aan de kunst wel.”

Het aloude adagium dat het persoonlijke politiek moet zijn en vice versa, is in Oberhausen op een prettig verwarrende manier springlevend. In het expliciet politieke programma-onderdeel Radical Closure natuurlijk, waarin de blik wordt geworpen op recente en minder recente korte films uit en over het Midden-Oosten. Maar de caleidoscopische kijk op de wereld die het festival biedt wordt pas echt betoverend als al die ernstige beelden plotseling ruimte laten voor iets ongerijmds.

Voor een bijna primitieve animatie over een duikerspoppetje bijvoorbeeld, vol alledaagse dingetjes en grote verlangens. The Diver wordt zo een metafoor voor de ontdekkingsreiziger die achter de werkelijkheid kijkt. De Kurzfilmtage laten zien wat voor onverwachts er dan opduikt.

    • Dana Linssen