‘Succes staat in weg van creativiteit’

Het debuutalbum van singer-songwriter José González is net uit in Europa.

De akoestische muziek is geïnspireerd door zijn Latijns Amerikaanse afkomst.

José González speelde als puber in punkbandjes. Foto Lex van Rossen CONZALES T.A.V. WIBBINE, CS FOTO LEX VAN ROSSEN Rossen, Lex van

De Zweeds-Argentijnse singer-songwriter José González kwam met zijn ijle versie van Heartbeats terecht in een veelbekeken reclamespotje van Sony en haalde er vervolgens een onverwachte, vette hit mee.

„Dat heeft mijn carrière wel in een stroomversnelling gebracht”, zegt González. „Mijn muziek is bepaald niet commercieel, maar op deze manier krijgt het veel aandacht. Ik kan me goed voorstellen dat sommige bands tegenwoordig meer gespitst zijn op een reclamedeal dan op een hit per se. Maar er zit een risico aan, je moet uitkijken dat je ook weer niet al te veel met zo’n commercial geassocieerd wordt. Anderzijds is het ook lastig om weer terug te gaan naar de positie die je, als alternatieve artiest, had voor zo’n rare reclamehit zich voordeed.”

José González voelt zich „bijna helemaal Zweeds”, zegt hij, aan de maaltijd in een café in Groningen. Hij werd geboren in Gotenburg, maar zijn ouders stammen uit Argentinië. Ze ontvluchtten hun vaderland na de militaire staatsgreep van 1976 omdat zijn vader politiek actief was in de studentenbeweging. Hij kreeg de Spaanse taal van huis uit mee, net als een grote liefde voor de muziek van het Latijns-Amerikaanse continent. „Vooral de subtiliteiten van de Braziliaanse muziek waren aan mij welbesteed. En in mijn jeugd was de Cubaanse zanger Silvio Rodríguez een grote invloed. We luisterden thuis veel naar zulk soort muziek, dat was vast anders geweest als mijn ouders geen Argentijnen waren.”

Rond zijn vijftiende begon González zich te bekwamen op de akoestische gitaar , maar tegelijkertijd begon hij bas te spelen in lawaaierige punkbandjes. „Tijdgebrek noodzaakte mij om die bandjes op te geven, vanwege mijn studie biochemie had ik alleen tijd voor mijn eigen, akoestische muziek. „De akoestische gitaar is het enige instrument dat ik echt goed beheers. En het is gemakkelijk: je kunt ’t overal bespelen, je hoeft geen bandleden naar de studio te halen. Toch zullen er nog steeds elementen van die harde muziek in mijn huidige werk zitten, al is moeilijk aan te wijzen wat precies. Mijn liedjes zijn vaak gebaseerd op herhaling, dat is wellicht iets dat ik aan dat geram op de bas in die punkbandjes heb overgehouden. Maar misschien komt dat ook wel omdat ik veel luister naar bands als Tortoise en Joy Division, en naar dansmuziek.”

Hoe simpel en spaarzaam zijn muziek op ’t eerste gehoor ook klinkt, de zaak is rijk aan nuances. Vooral zijn gitaarspel kenmerkt zich door een meeslepende complexiteit. Volgens González is dat voor een deel te danken aan de privé-lessen op de klassieke gitaar, die hij jarenlang volgde. „Daardoor, en door mijn liefde voor de harmonisch rijke Braziliaanse bossa nova, heb ik geleerd om gecompliceerde patronen te spelen en tegelijk te zingen. De gitaar moet op zichzelf kunnen staan, zonder andere instrumenten, dus speel ik graag tegelijkertijd baslijnen en arpeggio’s. Ik schrijf mijn liedjes uiteraard ook op de gitaar: ik tokkel een eind weg, dan doemt er wel een keer een melodie op en dan volgen de woorden. Als het resultaat goed genoeg is voor mijn dictafoon, is het goed genoeg voor op de plaat. Ik zet mijn gitaar graag in verschillende stemmingen, dat heeft ook invloed op de manier waarop ik liedjes schrijf.”

González’ debuutalbum Veneer mag in de rest van Europa pas zijn uitgekomen, thuis in Zweden is het album al drie jaar op de markt. „En zelfs toen waren de meeste liedjes al een paar jaar oud. Toch heb ik sindsdien nog niet veel nieuwe liedjes geschreven. Ik werk vrij traag, ik moet er echt de tijd voor nemen en rustig in mijn eigen omgeving zitten. In die zin staat mijn succes in de weg van de creativiteit. Muziek begon voor mij als hobby, maar nu heeft het niet meer die recreatieve werking die het vroeger had.”

Concert op 15 mei in Paradiso Amsterdam (uitverkocht).

    • Jacob Haagsma