Romeinse vloot lag bij Naaldwijk

De basis van de Romeinse Rijnvloot in Nederland lag in het Westland bij Naaldwijk. Dat maakt archeoloog Ton Derks van de VU in Amsterdam op uit een Latijnse tekst op een fragment van een bronzen plaat.

De Rijnvloot bewaakte in de eerste eeuw de kustwateren en de grensrivier. Het bronzen plaatfragment van ongeveer 23 bij 24 centimeter is in 2004 bij de opgraving van een nederzetting uit de Romeinse tijd bij Naaldwijk gevonden. Nederlandse archeologen zijn al lang op zoek naar het Nederlandse steunpunt van de Rijnvloot, die zijn hoofdkwartier in Keulen had.

Voorburg, Domburg en Ouddorp zijn eerder als mogelijke locaties genoemd voor het steunpunt van de vloot. Die stond onder leiding van Corbulo, de legerleider die in 47 van keizer Claudius (10 v. Chr. - 54) het bevel kreeg om zich achter de Rijngrens terug te trekken en een verbindingskanaal tussen de Rijn en de Maas liet graven.

Na de verwijdering van een dikke roestlaag van de bronzen plaat kwam het begin van de twee laatste regels van een Latijnse tekst tevoorschijn. Het was voor de Amsterdamse archeoloog Derks niet moeilijk om vast te stellen dat classis, vloot, het eerste woord van de laatste regel was. De letters AV na classis betekenen Augusta, een eretitel van de Rijnvloot.

De tekst is volgens Derks gewijd aan keizer Claudius, die in 47/48 voor de vijftiende keer tot imperator was uitgeroepen. Vandaar het getal XV in de voorlaatste regel. De afkorting cos in de voorlaatste regel betekent consul en geeft een andere eretitel van Claudius weer. Derks, die de rest van de tekst naar analogie van vergelijkbare inscripties heeft gereconstrueerd, heeft nog geen idee waarop de bronzen plaat bevestigd is geweest.

Bij de opgraving door het archeologische bedrijf ADC Archeoprojecten is nog een bronzen fragment met inscriptie gevonden. Hiervan begint de laatste regel met concedo ut, ‘ik geef toestemming om’. Dat betekent volgens Derks dat de tekst afkomstig is van een hoge autoriteit, een gouverneur óf de keizer zelf.

Bij de opgraving zijn geen militaire barakken gevonden. De vondst van de teksten én dakpannen met stempels van het legioen dat de Rijnvloot vormde, zijn voor Derks reden genoeg om aan te nemen dat de vlootbasis in de buurt gezocht moet worden. Het zou ook strategisch gelegen zijn: op de plek waar het kanaal van Corbulo uitmondde in de Maasmonding.