Irak dodelijkste recente conflict voor de pers

Sinds de Amerikaans-Britse invasie in maart 2003 zijn in Irak 69 journalisten, van wie 50 Irakezen, door geweld om het leven gekomen. Daarmee is Irak het dodelijkste conflict voor de pers in de recente geschiedenis. Moord heeft intussen kruisvuur en ander oorlogsgeweld gepasseerd als belangrijkste doodsoorzaak van journalisten in Irak, zo blijkt uit onderzoek van het in New York gevestigde onafhankelijke Comité ter bescherming van journalisten (CJP).

De laatste slachtoffers waren deze week Laith al-Dulaimi, een verslaggever van het onafhankelijke Iraakse televisiestation Al-Nahrain, en een medewerker, Muzaz Ahmed Baroud, die de dag na hun ontvoering, door als politieagenten geklede mannen, vermoord werden teruggevonden. Wie de daders zijn, is onbekend. Politie- en legeruniformen zijn makkelijk verkrijgbaar in Irak, en criminelen en rebellen vermommen zich vaak als agenten of militairen.

De Britse Sunday Times beschreef zondag het gruwelijke einde van een van de belangrijkste Iraakse televisiejournalisten, Atwar Bahjat, 22 februari in haar geboorteplaats Samarra. Ze versloeg met haar televisieploeg van Al-Arabiyya ter plaatse de nasleep van de aanslag op de Gouden Moskee, een belangrijk shi’itisch heiligdom, die een nog steeds doorgaande golf van shi’itisch-sunnitisch geweld ontketende. Bahjat (30) werd met haar camera- en geluidsman ontvoerd; alledrie werden de volgende dag vermoord teruggevonden. Recentelijk is een opname met een mobiele telefoon opgedoken van Bayats dood, aldus de Sunday Times, waarop alle details van de moord door twee mannen in legeruniform te zien zijn. Ze werd tot haar middel ontkleed, een zeker in een islamitisch land zware vernedering, en half de keel doorgezaagd. Een tweede man ging vervolgens achtmaal op haar buik staan, waarna de eerste man haar hoofd afhakte. Haar lijk vertoonde ook sporen van een boor, gebruikelijk folterwerktuig van de shi’itische Badr-brigade, maar onthoofding is juist een kenmerk van de sunnitische Al-Qaedagroep van de Jordaanse terrorist Abu Musab al-Zarqawi. Bahjat had volgens de Sunday Times vijanden onder shi’ieten en sunnieten.

Vorige maand zijn alleen al in Bagdad 1.091 mensen omgekomen als gevolg van sektarisch geweld. Volgens de Iraakse president Jalal Talabani zou dit een signaal moeten zijn voor de ruziënde politieke facties om zich te verenigen in de strijd tegen criminaliteit en terrorisme. „We zijn geschokt en voelen wanhoop en woede door de dagelijkse berichten over de ontdekking van niet-geïdentificeerde lichamen en van anderen die zijn gedood”, aldus de president. „Als we ze optellen bij het aantal lichamen dat niet wordt gevonden, of bij soortgelijke misdaden in andere provincies dan laat dat zien dat [het sektarische geweld] niet minder gevaarlijk is dan terroristische aanslagen” met autobommen of zelfmoordaanslagen.